Atharvaveda / 19 / 46 / 6
घृ॒तादुल्लु॑प्तो॒ मधु॑मा॒न्पय॑स्वान्त्स॒हस्र॑प्राणः श॒तयो॑निर्वयो॒धाः। श॒म्भूश्च॑ मयो॒भूश्चोर्ज॑स्वांश्च॒ पय॑स्वां॒श्चास्तृ॑तस्त्वा॒भि र॑क्षतु ॥ 6॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 19 | Sukta : 46 | Paryay : | Mantra No : 6
In English:
Seer : prajaapatiH | Devta : astRRitamaNiH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : ghRRitaadullupto madhumaanpayasvaantsahasrapraaNaH shatayonirvayodhaaH. shambhuushcha mayobhuushchorjasvaa.mshcha payasvaa.mshchaastRRitastvaabhi rakShatu . 6.
Component Words : ghRRitaat. ut.aluptaH. madhu.amaan. payasvaan. sahasra.apraaNaH. shata.ayoniH. vayaH.adhaaH. sham.abhuuH. cha. mayaH.abhuuH. cha. uurjasvaan. cha. payasvaan. cha. astRRitaH. tvaa. abhi. rakShatu .46.6.
In Hindi:
ऋषि : प्रजापतिः | देवता : अस्तृतमणिः | छन्द : पञ्चपदोष्णिग्विराड्जगती | स्वर :
विषय : विजय की प्राप्ति का उपदेश।
पदपाठ : घृ॒तात्। उत्ऽलु॑प्तः। मधु॑ऽमान्। पय॑स्वान्। स॒हस्र॑ऽप्राणः। श॒तऽयो॑निः। व॒यः॒ऽधाः। श॒म्ऽभूः। च॒। म॒यः॒ऽभूः। च॒। ऊर्ज॑स्वान्। च॒। पय॑स्वान्। च॒। अस्तृ॑तः। त्वा॒। अ॒भि। र॒क्ष॒तु॒ ॥४६.६॥
पदार्थ : (घृतात्) प्रकाश से (उल्लुप्तः) ऊपर खींचा गया, (मधुमान्) ज्ञानवान्, (पयस्वान्) अन्नवान्, (सहस्रप्राणः) सहस्रों जीवनसामर्थ्यवाला, (शतयोनिः) सैकड़ों कारणों में व्यापक, (वयोधाः) पराक्रम देनेवाला, (शम्भूः) शान्ति करनेवाला (च) और (मयोभूः) सुख देनेवाला, (च) और (ऊर्जस्वान्) बलवाला (च च) और (पयस्वान्) दूधवाला, (अस्तृतः) अटूट [नियम] (त्वा) तेरी (अभि) सब ओर से (रक्षतु) रक्षा करे ॥६॥"
भावार्थ : टिप्पणी :इस मन्त्र का प्रथम पाद आ चुका है-अ० १९।३३।२ और मन्त्र का मिलान करो-अ० ५।२८।१४ ॥ ६−(घृतात्) प्रकाशात् (उल्लुप्तः) उद्धृतः (मधुमान्) ज्ञानवान् (पयस्वान्) अन्नवान् (सहस्रप्राणः) बहुजीवनसामर्थ्योपेतः (शतयोनिः) बहुकारणेषु विद्यमानः (वयोधाः) पराक्रमप्रदः (शम्भूः) शान्तिदाता (च) (मयोभूः) सुखस्य कर्ता (च) (ऊर्जस्वान्) बलवान् (च) (पयस्वान्) दुग्धवान् (च)। अन्यत् पूर्ववत् ॥