Atharvaveda / 19 / 53 / 7
का॒ले मनः॑ का॒ले प्रा॒णः का॒ले नाम॑ स॒माहि॑तम्। का॒लेन॒ सर्वा॑ नन्द॒न्त्याग॑तेन प्र॒जा इ॒माः ॥ 7॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 19 | Sukta : 53 | Paryay : | Mantra No : 7
In English:
Seer : bhRRiguH | Devta : kaalaH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : kaale manaH kaale praaNaH kaale naama samaahitam. kaalena sarvaa nandantyaagatena prajaa imaaH . 7.
Component Words : kaale. manaH. kaale. praaNaH. kaale. naama. sam.aaahitam. kaalena. sarvaaH. nandanti. aa.agatena. pra.ajaaH. imaaH .53.7.
In Hindi:
ऋषि : भृगुः | देवता : कालः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : काल की महिमा का उपदेश।
पदपाठ : का॒ले। मनः॑। का॒ले। प्रा॒णः। का॒ले। नाम॑। स॒म्ऽआहि॑तम्। का॒लेन॑। सर्वाः॑। न॒न्द॒न्ति॒। आऽग॑तेन। प्र॒ऽजाः। इ॒माः ॥५३.७॥
पदार्थ : (काले) काल में (मनः) मन, (काले) काल में (प्राणः) प्राण, (काले) काल में (नाम) नाम (समाहितम्) संग्रह किया गया है। (आगतेन) आये हुए (कालेन) काल के साथ (इमाः) यह (सर्वाः) सब (प्रजाः) प्रजाएँ (नन्दन्ति) आनन्द पाती हैं ॥७॥"
भावार्थ : टिप्पणी :७−(काले) (मनः) अन्तःकरणम् (काले) (प्राणः) श्वासः (काले) (नाम) नामधेयम्। यशः (समाहितम्) संगृहीतं वर्तते (कालेन) (सर्वाः) समस्ताः (नन्दति) संतुष्यन्ति (आगतेन) प्राप्तेन (प्रजाः) विविधसृष्टि-पदार्थाः (इमाः) दृश्यमानाः ॥