Atharvaveda / 20 / 74 / 6
पता॑ति कुण्डृ॒णाच्या॑ दू॒रं वातो॒ वना॒दधि॑। आ तू न॑ इन्द्र शंसय॒ गोष्वश्वे॑षु शु॒भ्रिषु॑ स॒हस्रे॑षु तुवीमघ ॥ 6॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 20 | Sukta : 74 | Paryay : | Mantra No : 6
In English:
Seer : shunaHshepaH | Devta : indraH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : pataati kuNDRRiNaachyaa duura.m vaato vanaadadhi. aa tuu na indra sha.msaya goShvashveShu shubhriShu sahasreShu tuviimagha . 6.
Component Words : pataati . kuNDRRiNaachyaa . duuram . vaataH . vanaat . adhi . aa . tu . naH . indra . sha.msaya . goShu . ashveShu . shubhriShu . sahasreShu . tuvi.amagha .74.6.
In Hindi:
ऋषि : शुनःशेपः | देवता : इन्द्रः | छन्द : पङ्क्तिः | स्वर :
विषय : राजा और प्रजा के धर्म का उपदेश।
पदपाठ : पता॑ति । कु॒ण्डृ॒णाच्या॑ । दू॒रम् । वात॑: । वना॑त् । अधि॑ । आ । तु । न॒: । इ॒न्द्र॒ । शं॒स॒य॒ । गोषु॑ । अश्वे॑षु । शु॒भ्रिषु॑ । स॒हस्रे॑षु । तु॒वि॒ऽम॒घ॒ ॥७४.६॥
पदार्थ : (कुण्डृणाच्या) रक्षा पहुँचानेवाली क्रिया के साथ (दूरम्) दूर तक (वनात् अधि) वन [उपवन वाटिका आदि] के ऊपर होता हुआ (वातः) पवन (पताति) चला करे। (तुविमघ) हे महाधनी (इन्द्र) इन्द्र ! [बड़े प्रतापी राजन्] (तु) निश्चय करके (नः) हमको (सहस्रेषु) सहस्रों (शुभ्रिषु) शुभ गुणवाले (गोषु) विद्वानों और (अश्वेषु) कामों में व्यापक (बलवानों में (आ) सब ओर से (शंसय) बड़ाईवाला कर ॥६॥"
भावार्थ : टिप्पणी :६−(पताति) लेटि आडागमः। गच्छेत्। वहेत् (कुण्डृणाच्या) दिवेर्ऋ। उ० २।९९। कुडि दाहे वैकल्ये रक्षणे च-ऋप्रत्ययः। कर्मण्यण्। पा० ३।२।१। कुण्डृ+णक्ष गतौ-अण् ङीप्, क्षकारस्य चकारः। रक्षाप्रापिकया क्रियया (दूरम्) विप्रकृष्टदेशम् (वातः) वायुः (वनात्) वृक्षसमूहात् (अधि) उपरि गच्छन्। अन्यद् गतम् ॥