Atharvaveda / 20 / 143 / 5
आ नो॑ यातं दि॒वो अच्छा॑ पृथि॒व्या हि॑र॒ण्यये॑न सु॒वृता॒ रथे॑न। मा वा॑म॒न्ये नि य॑मन्देव॒यन्तः॒ सं यद्द॒दे नाभिः॑ पू॒र्व्या वा॑म् ॥ 5॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 20 | Sukta : 143 | Paryay : | Mantra No : 5
In English:
Seer : puramiiDhaajamiiDhau | Devta : ashvinau | Metre : paraaviraaDanuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : aa no yaata.m divo achChaa pRRithivyaa hiraNyayena suvRRitaa rathena. maa vaamanye ni yamandevayantaH sa.m yaddade naabhiH puurvyaa vaam . 5.
Component Words : aa . naH . yaatam . divaH . achCha . pRRithivyaaH . hiraNyayena . su.avRRitaa . rathena . maa . vaam . anye . ni . yaman . devayantaH . sam . yat . dade . naabhiH . puurvyaa . vaam .143.5.
In Hindi:
ऋषि : पुरमीढाजमीढौ | देवता : अश्विनौ | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : १-७; ९ राजा और मन्त्री के कर्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : आ । न॒: । या॒त॒म् । दि॒व: । अच्छ॑ । पृ॒थि॒व्या: । हि॒र॒ण्यये॑न । सु॒ऽवृता॑ । रथे॑न ॥ मा । वा॒म् । अ॒न्ये । नि । य॒म॒न् । दे॒व॒यन्त॑: । सम् । यत् । द॒दे । नाभि॑: । पू॒र्व्या । वा॒म् ॥१४३.५॥
पदार्थ : [हे राजा और मन्त्री !] (दिवः) आकाश से और (पृथिव्याः) भूमि से (हिरण्ययेन) ज्योति रखनेवाले [अग्नि आदि प्रकाशबल से चलनेवाले], (सुवृता) शीघ्र घूमनेवाले [चलनेवाले] (रथेन) रमणीय रथ [विमान आदि वाहन] द्वारा (अच्छ) अच्छे प्रकार (नः) हमको (आ यातम्) दोनों प्राप्त होओ, (अन्ये) अन्य (देवयन्तः) पीड़ा देते हुए लोग (वाम्) तुम दोनों को (मा नि यमन्) न रोकें, (यत्) क्योंकि (पूर्व्या) पुरानी (नाभिः) बन्धुता ने (वाम्) तुम दोनों को (संददे) बाँधा है ॥॥"
भावार्थ : टिप्पणी :−(आ) (नः) अस्मान् (यातम्) प्राप्नुतम् (दिवः) आकाशात् (अच्छ) सांहितिको दीर्घः। सम्यक् (पृथिव्याः) भूमेः सकाशात् (हिरण्ययेन) म० ४। (सुवृता) सुवर्तशीलेन। शीघ्रगामिना (रथेन) विमानादियानेन (वाम्) युवाम् (अन्ये) इतरे (मा नि यमन्) न निगृहन्तु (देवयन्तः) दिव अर्दने=पीडने चुरादिः-शतृ। पीडयन्तो जनाः (यत्) यतः (सं ददे) ददातेर्लिट्। सन्दानं बन्धनम्, बन्धे कृतवती (नाभिः) नहो भश्च। उ० ४।१२६। णह बन्धने-इञ्, हस्य भः। बन्धनम् (पूर्व्यः) पूर्व्यं पुराणनाम-निघ० ३।२७। प्राचीना (वाम्) युवाम् ॥