Rigveda / 8 / 22 / 16
मनो॑जवसा वृषणा मदच्युता मक्षुंग॒माभि॑रू॒तिभि॑: । आ॒रात्ता॑च्चिद्भूतम॒स्मे अव॑से पू॒र्वीभि॑: पुरुभोजसा ॥
Veda : Rigveda | Mandal : 8 | Sukta : 22 | Mantra No : 16
In English:
Seer : sobhariH kaaNvaH | Devta : ashvinau | Metre : nichRRitpa~Nkti | Tone : pa~nchamaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready
Verse : manojavasaa vRRiShaNaa madachyutaa makShu.mgamaabhiruutibhiH . aaraattaachchidbhuutamasme avase puurviibhiH purubhojasaa .
Component Words : manaH.ajavasaa . vRRiShaNaa . mada.achyutaa . makShum.agamaabhiH . uuti.abhiH . aaraattaat . chit . bhuutam . asme iti . avase . puurvii.abhiH . puru.abhojasaa . 8.22.16
In Hindi:
ऋषि : सोभरिः काण्वः | देवता : अश्विनौ | छन्द : निचृत्पङ्क्ति | स्वर : पञ्चमः
विषय :
पदपाठ : मनः॑ऽजवसा । वृ॒ष॒णा॒ । म॒द॒ऽच्यु॒ता॒ । म॒क्षु॒म्ऽग॒माभिः॑ । ऊ॒तिऽभिः॑ । आ॒रात्ता॑त् । चि॒त् । भू॒त॒म् । अ॒स्मे इति॑ । अव॑से । पू॒र्वीऽभिः॑ । पु॒रु॒ऽभो॒ज॒सा॒ ॥ ८.२२.१६
पदार्थ : (मनोजवसा) हे मनसदृश गतिवाले (वृषणा) सुख के वर्षक (मदच्युता) शत्रुओं के गर्व हरनेवाले (पुरुभोजसा) बहुतों के पालक ! आप (मक्षुंगमाभिः) शीघ्रगतिवाली (पूर्वीभिः) अनेक (ऊतिभिः) रक्षाओं सहित (अवसे) हमारी रक्षा के लिये (अस्मे) हमारे (आरात्तात्, चित्) समीप ही (भूतम्) बने रहें ॥१६॥
भावार्थ : हे शीघ्रगामी नेताओ ! आप सुख देनेवाले, शत्रुओं के गर्व को चूर करनेवाले तथा प्रजाओं का पालन करनेवाले हैं । आप हमारा सदैव स्मरण रखें, किसी देश काल में भी हमसे दृष्टि न उठावें, ताकि हम सुरक्षित हुए प्रजाहितकारक यज्ञ में निर्विघ्न साफल्य प्राप्त कर सकें ॥१६ ॥
In Sanskrit:
ऋषि : सोभरिः काण्वः | देवता : अश्विनौ | छन्द : निचृत्पङ्क्ति | स्वर : पञ्चमः
पदपाठ : मनः॑ऽजवसा । वृ॒ष॒णा॒ । म॒द॒ऽच्यु॒ता॒ । म॒क्षु॒म्ऽग॒माभिः॑ । ऊ॒तिऽभिः॑ । आ॒रात्ता॑त् । चि॒त् । भू॒त॒म् । अ॒स्मे इति॑ । अव॑से । पू॒र्वीऽभिः॑ । पु॒रु॒ऽभो॒ज॒सा॒ ॥ ८.२२.१६
भावार्थ :