vedyog.net

In English:

Seer : ghoShaa kaakShiivatii | Devta : ashvinau | Metre : svaraaDaarchiijagatii | Tone : niShaadaH

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready

Verse : yuva.m shveta.m pedave.ashvinaashva.m navabhirvaajairnavatii cha vaajinam . charkRRitya.m dadathurdraavayatsakha.m bhaga.m na nRRibhyo havya.m mayobhuvam .

Component Words :
yuvam . shvetam . pedave . ashvinaa . ashvam . nava.abhiH . vaajaiH . navatii . cha . vaajinam . charkRRityam . dadathuH . dravayat.asakham . bhagam . na . nRRi.abhyaH . havyam . mayaH.abhuvam . 10.39.10

---

In Hindi:

ऋषि : घोषा काक्षीवती | देवता : अश्विनौ | छन्द : स्वराडार्चीजगती | स्वर : निषादः

विषय :

पदपाठ : यु॒वम् । श्वे॒तम् । पे॒दवे॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । अश्व॑म् । न॒वऽभिः॑ । वाजैः॑ । न॒व॒ती । च॒ । वा॒जिन॑म् । च॒र्कृत्य॑म् । द॒द॒थुः॒ । द्र॒व॒यत्ऽस॑खम् । भग॑म् । न । नृऽभ्यः॑ । हव्य॑म् । म॒यः॒ऽभुव॑म् ॥ १०.३९.१०

पदार्थ : (युवम्-अश्विना) हे अध्यापक उपदेशकों ! तुम दोनों (पेदवे) सुख प्राप्त करनेवाले आत्मा के लिए (नवभिः-वाजैः-नवती च) नौ अर्थात् मन, बुद्धि, चित्त, अहंकारसम्बन्धी और पञ्चज्ञानेन्द्रियसम्बन्धी, बलों और प्रवृत्तियों से युक्त (श्वेतं वाजिनम्) शुद्ध भोगवाले देह को (चर्कृत्यम्) पुनः-पुनः भोगप्राप्त करनेवाले को (द्रावयत्सखम्) रस-रक्त रिसाती हुई नाड़ियाँ सखीभूत जिसकी हैं, उस ऐसे को (ददथुः) जीवन देते हो (नृभ्यः-मयोभुवं हव्यं भगम्-न) नेताजनों जीवन्मुक्तों के लिए मोक्ष जैसे कल्याण को भावित करनेवाले हो-ऐश्वर्य को देते हो ॥१०॥

भावार्थ : अध्यापक और उपदेशक सुख के इच्छुक अधिकारी को उसके अन्तःकरण और ज्ञानेन्द्रियसम्बन्धी प्रवृत्तियों से युक्त देह को पुनः-पुनः सुखभोग का साधन बनाते हैं ॥१०॥

---

In Sanskrit:

ऋषि : घोषा काक्षीवती | देवता : अश्विनौ | छन्द : स्वराडार्चीजगती | स्वर : निषादः

पदपाठ : यु॒वम् । श्वे॒तम् । पे॒दवे॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । अश्व॑म् । न॒वऽभिः॑ । वाजैः॑ । न॒व॒ती । च॒ । वा॒जिन॑म् । च॒र्कृत्य॑म् । द॒द॒थुः॒ । द्र॒व॒यत्ऽस॑खम् । भग॑म् । न । नृऽभ्यः॑ । हव्य॑म् । म॒यः॒ऽभुव॑म् ॥ १०.३९.१०

भावार्थ :