Rigveda / 10 / 46 / 10
यं त्वा॑ दे॒वा द॑धि॒रे ह॑व्य॒वाहं॑ पुरु॒स्पृहो॒ मानु॑षासो॒ यज॑त्रम् । स याम॑न्नग्ने स्तुव॒ते वयो॑ धा॒: प्र दे॑व॒यन्य॒शस॒: सं हि पू॒र्वीः ॥
Veda : Rigveda | Mandal : 10 | Sukta : 46 | Mantra No : 10
In English:
Seer : vatsapriH | Devta : agniH | Metre : triShTup | Tone : dhaivataH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready
Verse : ya.m tvaa devaa dadhire havyavaaha.m puruspRRiho maanuShaaso yajatram . sa yaamannagne stuvate vayo dhaaH pra devayanyashasaH sa.m hi puurviiH .
Component Words : yam . tvaa . devaaH . dadhire . havya.avaaham . puru.aspRRihaH . maanuShaasaH . yajatram . saH . yaaman . agne . stuvate . vayaH . dhaaH . pra . deva.ayan . yashasaH . sam . hi . puurviiH . 10.46.10
In Hindi:
ऋषि : वत्सप्रिः | देवता : अग्निः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर : धैवतः
विषय :
पदपाठ : यम् । त्वा॒ । दे॒वाः । द॒धि॒रे । ह॒व्य॒ऽवाह॑म् । पु॒रु॒ऽस्पृहः॑ । मानु॑षासः । यज॑त्रम् । सः । याम॑न् । अ॒ग्ने॒ । स्तु॒व॒ते । वयः॑ । धाः॒ । प्र । दे॒व॒ऽयन् । य॒शसः॑ । सम् । हि । पू॒र्वीः ॥ १०.४६.१०
पदार्थ : (अग्ने) हे अग्रणायक, ज्ञानप्रकाशक, परमात्मन् ! (यं त्वा हव्यवाहं यजत्रम्) जिस तुझ प्रार्थनावचन के स्वीकारकर्ता सङ्गमनीय देव को (पुरुस्पृहः-मानुषासः-दधिरे) बहुत चाहनेवाले मनुष्य धारण करते हैं (सः स्तुवते यामन् वयः-धाः) वह तू स्तुतिकर्त्ता के लिए मोक्षमार्ग में जीवन, आयु, बल को धारण करा (देवयन् यशसः पूर्वीः-हि सम्) तुझ देव को चाहनेवाला मनुष्य भाँति-भाँति के यशों को प्राप्त करता है और पुरातन या श्रेष्ठ सम्पत्तियों को भी प्राप्त करता है ॥१०॥
भावार्थ : परमात्मा प्रार्थनावचनों को स्वीकार करता है, वह सङ्गमनीय है, उसे चाहनेवाले मनुष्य धारण करते हैं-उपासना में लाते हैं। उपासक जन उसकी कृपा से नानाप्रकार के यशों को और आध्यात्मिक सम्पत्तियों को प्राप्त करते हैं ॥१०॥
In Sanskrit:
ऋषि : वत्सप्रिः | देवता : अग्निः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर : धैवतः
पदपाठ : यम् । त्वा॒ । दे॒वाः । द॒धि॒रे । ह॒व्य॒ऽवाह॑म् । पु॒रु॒ऽस्पृहः॑ । मानु॑षासः । यज॑त्रम् । सः । याम॑न् । अ॒ग्ने॒ । स्तु॒व॒ते । वयः॑ । धाः॒ । प्र । दे॒व॒ऽयन् । य॒शसः॑ । सम् । हि । पू॒र्वीः ॥ १०.४६.१०
भावार्थ :