vedyog.net

In English:

Seer : sindhukShitpraiyamedhaH | Devta : nadyaH | Metre : viraaDjagatii | Tone : niShaadaH

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready

Verse : pra te.aradadvaruNo yaatave pathaH sindho yadvaajaa.N abhyadravastvam . bhuumyaa adhi pravataa yaasi saanunaa yadeShaamagra.m jagataamirajyasi .

Component Words :
pra . te . aradat . varuNaH . yaatave . pathaH . sindho iti . yat . vaajaan . abhi . adravaH . tvam . bhuumyaaH . adhi . pra.avataa . yaasi . saanunaa . yat . eShaam . agram . jagataam . irajyasi . 10.75.2

---

In Hindi:

ऋषि : सिन्धुक्षित्प्रैयमेधः | देवता : नद्यः | छन्द : विराड्जगती | स्वर : निषादः

विषय :

पदपाठ : प्र । ते॒ । अ॒र॒द॒त् । वरु॑णः । यात॑वे । प॒थः । सिन्धो॒ इति॑ । यत् । वाजा॑न् । अ॒भि । अद्र॑वः । त्वम् । भूम्याः॑ । अधि॑ । प्र॒ऽवता॑ । या॒सि॒ । सानु॑ना । यत् । ए॒षा॒म् । अग्र॑म् । जग॑ताम् । इ॒र॒ज्यसि॑ ॥ १०.७५.२

पदार्थ : (सिन्धो) हे स्यन्दनशील अन्तरिक्षस्थ जलप्रवाह ! (वरुणः) सबका वरण करने योग्य या आवरक परमात्मा (ते यातवे) तेरे गमन-बहने के लिये (पथः प्र-अरदत्) मार्गों को बनाता है, (त्वं यत्) तू जो (वाजान्-अभ्यद्रवः) अन्नौषधी आदि पदार्थों को अभिलक्षित करके बहता है (सानुना प्रवता) पृथिवी के ऊपरी भाग से नीचे को (भूम्याः-अधि यासि) भूमि के नीचे जाता है (एषां-जगताम्-अग्रम्) जङ्गमादि के प्रथम सुख साधने को (यत्-इरज्यसि) जो परिचरण करता है-घूमता है ॥२॥

भावार्थ : परमात्मा की शक्ति से जलप्रवाह पृथिवी के ऊपरी भाग से नीचे को बहते हैं, अन्न औषधि आदि के उत्पत्त्यर्थ तथा मनुष्यादि प्राणियों के सुखसाधनार्थ गति करते हैं ॥२॥

---

In Sanskrit:

ऋषि : सिन्धुक्षित्प्रैयमेधः | देवता : नद्यः | छन्द : विराड्जगती | स्वर : निषादः

पदपाठ : प्र । ते॒ । अ॒र॒द॒त् । वरु॑णः । यात॑वे । प॒थः । सिन्धो॒ इति॑ । यत् । वाजा॑न् । अ॒भि । अद्र॑वः । त्वम् । भूम्याः॑ । अधि॑ । प्र॒ऽवता॑ । या॒सि॒ । सानु॑ना । यत् । ए॒षा॒म् । अग्र॑म् । जग॑ताम् । इ॒र॒ज्यसि॑ ॥ १०.७५.२

भावार्थ :