Rigveda / 10 / 163 / 3
आ॒न्त्रेभ्य॑स्ते॒ गुदा॑भ्यो वनि॒ष्ठोर्हृद॑या॒दधि॑ । यक्ष्मं॒ मत॑स्नाभ्यां य॒क्नः प्ला॒शिभ्यो॒ वि वृ॑हामि ते ॥
Veda : Rigveda | Mandal : 10 | Sukta : 163 | Mantra No : 3
In English:
Seer : vivRRihaa kaashyapaH | Devta : yakShmaghnam | Metre : nichRRidanuShTup | Tone : gaandhaaraH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready
Verse : aantrebhyaste gudaabhyo vaniShThorhRRidayaadadhi . yakShma.m matasnaabhyaa.m yaknaH plaashibhyo vi vRRihaami te .
Component Words : aantrebhyaH . te . gudaabhyaH . vaniShThoH . hRRidayaat . adhi . yakShmam . matasnaabhyaam . yaknaH . plaashi.abhyaH . vi . vRRihaami . te . 10.163.3
In Hindi:
ऋषि : विवृहा काश्यपः | देवता : यक्ष्मघ्नम् | छन्द : निचृदनुष्टुप् | स्वर : गान्धारः
विषय :
पदपाठ : आ॒न्त्रेभ्यः॑ । ते॒ । गुदा॑भ्यः । व॒नि॒ष्ठोः । हृद॑यात् । अधि॑ । यक्ष्म॑म् । मत॑स्नाभ्याम् । य॒क्नः । प्ला॒शिऽभ्यः॑ । वि । वृ॒हा॒मि॒ । ते॒ ॥ १०.१६३.३
पदार्थ : (ते) तेरे (आन्त्रेभ्यः) आँतों से (गुदाभ्यः) मलस्थानों से (वनिष्ठोः) स्थूल आँत से (हृदयात्-अधि) हृदय के अन्दर से (मतस्नाभ्याम्) दोनों गुर्दों से (यक्नः) यकृत् से-जिगर से (प्लाशिभ्यः) प्लीह स्थानों से-तिल्ली के भागों से (यक्ष्मं वि वृहामि) रोग को पृथक् करता हूँ ॥३॥
भावार्थ : रोगी के आँतों, गुदा, मूल आँत, हृदय, गुर्दों, यकृत्, प्लीहा में होनेवाले रोग को दूर करना चाहिये ॥३॥
In Sanskrit:
ऋषि : विवृहा काश्यपः | देवता : यक्ष्मघ्नम् | छन्द : निचृदनुष्टुप् | स्वर : गान्धारः
पदपाठ : आ॒न्त्रेभ्यः॑ । ते॒ । गुदा॑भ्यः । व॒नि॒ष्ठोः । हृद॑यात् । अधि॑ । यक्ष्म॑म् । मत॑स्नाभ्याम् । य॒क्नः । प्ला॒शिऽभ्यः॑ । वि । वृ॒हा॒मि॒ । ते॒ ॥ १०.१६३.३
भावार्थ :