Samveda/890
पवमान रसस्तव मदो राजन्नदुच्छुनः। वि वारमव्यमर्षति॥८९०
Veda : Samveda | Mantra No : 890
In English:
Seer : ahamiiyuraa.mgirasaH | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : pavamaana rasastava mado raajannaduchChuna . vi vaaramavyamarShati.890
Component Words : pavamaana. rasaH .tava .madaH .raajan .aduchChunaH .a .duchChunaH .vi .vaaram .achyam .arShati.
In Hindi:
ऋषि : अहमीयुरांगिरसः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अगले मन्त्र में पुनः परमात्मा और आचार्य के विषय का कथन है।
पदपाठ : पवमान। रसः ।तव ।मदः ।राजन् ।अदुच्छुनः ।अ ।दुच्छुनः ।वि ।वारम् ।अच्यम् ।अर्षति॥
पदार्थ : हे (पवमान) जीवन को पवित्र करनेवाले (राजन्) तेजस्वी परमात्मन् वा आचार्य ! जो (तव) आपका (अदुच्छुनः) दुर्गति तथा दुःख न उत्पन्न करनेवाला, (मदः) उत्साहकारी (रसः) आनन्दरस वा ज्ञानरस है, वह (अव्यम्) अविनश्वर, (वारम्) दोषनिवारक आत्मा को (वि अर्षति) विविध रूप में प्राप्त होता है ॥२॥
भावार्थ : परमेश्वर वा आचार्य से प्रस्रुत आनन्दरस वा विज्ञानरस को प्राप्त करके मनुष्य का आत्मा कृतार्थ हो जाता है ॥२॥
In Sanskrit:
ऋषि : अहमीयुरांगिरसः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अथ पुनः परमात्माचार्ययोर्विषयमाह।
पदपाठ : पवमान। रसः ।तव ।मदः ।राजन् ।अदुच्छुनः ।अ ।दुच्छुनः ।वि ।वारम् ।अच्यम् ।अर्षति॥
पदार्थ : हे (पवमान) पवित्रताप्रद (राजन्) तेजस्विन् परमात्मन् आचार्य वा ! यः (तव) त्वदीयः (अदुच्छुनः) न विद्यते दुच्छुना दुर्गतिः दुखं वा येन तादृशः (मदः) उत्साहकरः (रसः) आनन्दरसो ज्ञानरसो वा विद्यते, सः (अव्यम्) अव्ययम् अविनश्वरम् (वारम्) दोषनिवारकम् आत्मानम् (वि अर्षति) विविधं प्राप्नोति ॥२॥
भावार्थ : परमेश्वरादाचार्याच्च प्रस्रुतमानन्दरसं विज्ञानरसं च प्राप्य मानवानामात्मा कृतार्थो जायते ॥२॥
टिप्पणी:१. ऋ० ९।६१।१७, ‘पव॑मानस्य ते॒ रसो॒’ इति प्रथमः पादः।