Samveda/920
सं देवैः शोभते वृषा कविउयोनावधि प्रियः। पवमानो अदाभ्यः॥९२०
Veda : Samveda | Mantra No : 920
In English:
Seer : haDhachyuta aagastyaH | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : sa.m devaiH shobhate vRRiShaa kaviryaanaavadhi priyaH . pavamaano adaabhyaH.920
Component Words : sam .devaiH .shobhate .vRRiShaa .kaviH .yonau .adhi .priyaH .pavamaanaH .adaabhyaH .a .daabhyaH.
In Hindi:
ऋषि : हढच्युत आगस्त्यः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : आगे फिर गुरु-शिष्य का ही विषय है।
पदपाठ : सम् ।देवैः ।शोभते ।वृषा ।कविः ।योनौ ।अधि ।प्रियः ।पवमानः ।अदाभ्यः ।अ ।दाभ्यः॥
पदार्थ : (वृषा) ज्ञान की वर्षा करनेवाला, (कविः) मेधावी, (प्रियः) शिष्यों से प्रीति रखनेवाला, (अदाभ्यः) ठगा न जा सकनेवाला (पवमानः) पवित्रतादायक आचार्य (योनौ अधि) गुरुकुलरूप घर में (देवैः) दिव्यगुणी शिष्यों के साथ (सं शोभते) भली-भाँति शोभा पाता है ॥२॥
भावार्थ : सुयोग्य गुरु और सुयोग्य शिष्य आपस में मिलकर बहुत अधिक शोभा पाते हैं ॥२॥
In Sanskrit:
ऋषि : हढच्युत आगस्त्यः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अथ पुनरपि गुरुशिष्यविषयमाह।
पदपाठ : सम् ।देवैः ।शोभते ।वृषा ।कविः ।योनौ ।अधि ।प्रियः ।पवमानः ।अदाभ्यः ।अ ।दाभ्यः॥
पदार्थ : (वृषा) ज्ञानवर्षकः, (कविः) मेधावी, (प्रियः) शिष्याणां वत्सलः, (अदाभ्यः) दब्धुं वञ्चयितुमशक्यः (पवमानः) पवित्रयिता आचार्यः (योनौ अधि) गृहे, गुरुकुले इत्यर्थः। [योनिरिति गृहनाम। निघं० १।१२।] (देवैः) दिव्यगुणयुक्तैः शिष्यैः सह (सं शोभते) संविभाति ॥२॥
भावार्थ : सुयोग्या गुरवः सुयोग्याः शिष्याश्च परस्परं मिलित्वाऽतितरां शोभन्ते ॥२॥
टिप्पणी:१. ऋ० ९।२५।३, ‘वृ॒त्र॒हा दे॑व॒वीत॑मः’ इति तृतीयः पादः।