Samveda/961
प्र सोमासो अधन्विषुः पवमानास इन्दवः। श्रीणाना अप्सु वृञ्जते॥९६१
Veda : Samveda | Mantra No : 961
In English:
Seer : asitaH kaashyapo devalo vaa | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : pra somaaso adhanviShuH pavamaanaasa indavaH . shriiNaanaa apsu vRRi~njate.961
Component Words : pra .somaasaH .adhanviShuH .pavamaanaasaH .indavaH .shriiNaanaaH .apsu .vRRi~njate.
In Hindi:
ऋषि : असितः काश्यपो देवलो वा | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : प्रथम मन्त्र में ब्रह्मानन्दरूप सोमरसों का वर्णन है।
पदपाठ : प्र ।सोमासः ।अधन्विषुः ।पवमानासः ।इन्दवः ।श्रीणानाः ।अप्सु ।वृञ्जते॥
पदार्थ : (पवमानासः) पवित्रता देनेवाले, (इन्दवः) दीप्त तथा रस से सराबोर करनेवाले (सोमासः) ब्रह्मानन्दरस (अधन्विषुः) जीवात्मा को प्राप्त हुए हैं। वे (श्रीणानाः)उस आत्मा को परिपक्व करते हुए (अप्सु) उसके द्वारा किये जाते हुए कर्मों में (वृञ्जते) अपने आपको छोड़ते हैं अर्थात् व्याप्त होते हैं ॥१॥
भावार्थ : ब्रह्म के पास से प्राप्त आनन्दरसों से परिपक्व और पूर्णता को प्राप्त मनुष्य शुभकर्मों का ही आचरण करता है, अशुभों का नहीं ॥१॥
In Sanskrit:
ऋषि : असितः काश्यपो देवलो वा | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : तत्रादौ ब्रह्मानन्दरूपान् सोमरसान् वर्णयति।
पदपाठ : प्र ।सोमासः ।अधन्विषुः ।पवमानासः ।इन्दवः ।श्रीणानाः ।अप्सु ।वृञ्जते॥
पदार्थ : (पवमानासः) पवित्रताप्रदायकाः (इन्दवः) दीप्ताः, रसेन क्लेदकाश्च (सोमासः) ब्रह्मानन्दरसाः (अधन्विषुः) जीवात्मानमुपगताः सन्ति। [धन्वतिः गतिकर्मा। निघं० २।१४।] ते (श्रीणानाः२) तं जीवात्मानं परिपचन्तः (अप्सु) तेन क्रियमाणेषु कर्मसु (वृञ्जते) स्वात्मानं परित्यजन्ति, व्याप्नुवन्तीत्यर्थः। [वृजी वर्जने, अदादिः] ॥१॥
भावार्थ : ब्रह्मणः सकाशात् प्राप्तैरानन्दरसैः परिपक्वः पूर्णतां च गतो मनुष्यः शुभान्येव कर्माण्याचरति नाशुभानि ॥१॥
टिप्पणी:१. ऋ० ९।२४।१, ‘अ॒प्सु मृ॑ज्जत’ इति पाठः।२. श्रीणानाः श्रीणनं मिश्रणं, मिश्रयमाणाः—इति वि०।