Samveda/971
अभ्यर्ष बृहद्यशो मघवद्भ्यो ध्रुव रयिम्। इष स्तोतृभ्य आ भर॥९७१
Veda : Samveda | Mantra No : 971
In English:
Seer : asitaH kaashyapo devalo vaa | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : abhyarSha bRRihadyasho maghavadbhyo dhruva.m rayim . iSha.m stotRRibhya aa bhara.971
Component Words : abhi .arSha .bRRihat .yashaH .maghavadbhayaH .dhruvam .rayim.iSham .stotRRibhyaH. aa .bhara.
In Hindi:
ऋषि : असितः काश्यपो देवलो वा | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अगले मन्त्र में पुनः परमात्मा से प्रार्थना है।
पदपाठ : अभि ।अर्ष ।बृहत् ।यशः ।मघवद्भयः ।ध्रुवम् ।रयिम्।इषम् ।स्तोतृभ्यः। आ ।भर॥
पदार्थ : हे पवमान सोम अर्थात् पवित्रकर्ता परमैश्वर्यशाली परमेश्वर ! आप (मघवद्भ्यः) दानी धनियों को (ध्रुवम्) स्थिर (रयिम्) धन और (बृहत्) महान् (यशः) कीर्ति (अभ्यर्ष) प्राप्त कराओ और (स्तोतृभ्यः) उपासकों के लिए (इषम्) विज्ञान तथा इष्ट सुख (आ भर) लाओ ॥४॥
भावार्थ : दानशील लोग ही धनप्राप्ति के अधिकारी होते हैं और जो परमात्मा की उपासना करते हैं, वे विवेकी तथा सुखी होते हैं ॥४॥
In Sanskrit:
ऋषि : असितः काश्यपो देवलो वा | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अथ पुनः परमात्मानं प्रार्थयते।
पदपाठ : अभि ।अर्ष ।बृहत् ।यशः ।मघवद्भयः ।ध्रुवम् ।रयिम्।इषम् ।स्तोतृभ्यः। आ ।भर॥
पदार्थ : हे पवमान सोम पवित्रकर्तः परमैश्वर्यवन् जगदीश्वर ! त्वम् (मघवद्भ्यः) दानवद्भ्यो धनिकेभ्यः। [मघमिति धननामधेयं मंहतेर्दानकर्मणः। निरु० १।७।] (ध्रुवं) स्थिरम् (रयिम्) धनम् (बृहत्) महत् (यशः) कीर्तिं च (अभ्यर्ष) प्रापय। अपि च (स्तोतृभ्यः) उपासकेभ्यः (इषम्२) विज्ञानम् इष्टं सुखं च (आ भर) आहर ॥४॥
भावार्थ : दानशीला एव जना धनप्राप्त्यधिकारिणो भवन्ति। किञ्च ये परमात्मानमुपासते ते विवेकिनः सुखिनश्च जायन्ते ॥४॥
टिप्पणी:१. ऋ० ९।२०।४।२. ‘इषं विज्ञानम्’ इति य० ३५।१६ भाष्ये ‘इष्टं सुखम्’ इति च ऋ० १।१८४।६ भाष्ये द०। इष गतौ दिवादिः, इषु इच्छायाम्, तुदादिः।