Samveda/989
अनु त्वा रोदसी उभे स्पर्धमानमददेताम्। इन्द्र यद्दस्युहाभवः॥९८९
Veda : Samveda | Mantra No : 989
In English:
Seer : kurusutiH kaaNvaH | Devta : indraH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : anu tvaa rodasii ubhe spardhamaanamadadetaam . indra yaddasyuhaabhavaH.989
Component Words : anu .tvaa .rodasiiiti .ubheiti. spardhamaanam .adadetaam .indra .yat .dasyuhaa .dasyu .haa .abhavaH.
In Hindi:
ऋषि : कुरुसुतिः काण्वः | देवता : इन्द्रः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अगले मन्त्र में जीवात्मा के वीरकर्म की प्रशंसा है।
पदपाठ : अनु ।त्वा ।रोदसीइति ।उभेइति। स्पर्धमानम् ।अददेताम् ।इन्द्र ।यत् ।दस्युहा ।दस्यु ।हा ।अभवः॥
पदार्थ : हे (इन्द्र) शरीरधारी जीवात्मन् ! (स्पर्धमानम्) स्पर्धा करते हुए (त्वा) तुझे (उभे रोदसी) धरती-आकाश दोनों अथवा माता-पिता दोनों (अनु अददेताम्) अनुकूल उत्साह वा साधुवाद देते हैं, (यत्) जब तू (दस्युहा) दस्युओं का विनाशक (अभवः) होता है ॥२॥
भावार्थ : जब मनुष्य उत्साहित होकर दुर्विचारों और दुष्टजनों का वध करता है, तब उस कार्य में सब उसका समर्थन करते हैं ॥२॥
In Sanskrit:
ऋषि : कुरुसुतिः काण्वः | देवता : इन्द्रः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अथ जीवात्मनो वीरकर्म प्रशस्यते।
पदपाठ : अनु ।त्वा ।रोदसीइति ।उभेइति। स्पर्धमानम् ।अददेताम् ।इन्द्र ।यत् ।दस्युहा ।दस्यु ।हा ।अभवः॥
पदार्थ : हे (इन्द्र) शरीरधर जीवात्मन् ! (स्पर्धमानम्) स्पर्धां कुर्वन्तम् (त्वा) त्वाम् (उभे रोदसी) उभे द्यावापृथिव्यौ मातापितरौ वा (अनु अददेताम्) अनुकूलम् उत्साहं साधुवादं च प्रयच्छतः [दद दाने भ्वादिः, लडर्थे लङ्।] (यत्) यदा, त्वम् (दस्युहा) दस्यूनां हन्ता (अभवः) जायसे। [अत्रापि लडर्थे लङ्] ॥२॥
भावार्थ : यदा मनुष्य उत्साहितो भूत्वा दुर्विचारान् दुष्टजनांश्च हन्ति तदा तस्मिन् कर्मणि सर्वे तस्य समर्थका जायन्ते ॥२॥
टिप्पणी:१. ऋ० ८।७६।११, अथ० २०।४२।२, उभयत्र ‘क्रक्षमाणमकृपेताम्’ इति द्वितीयः पादः।