Samveda/1054
अभ्यर्षानपच्युतो वाजिन्त्समत्सु सासहिः। अथा नो वस्यसस्कृधि॥१०५४
Veda : Samveda | Mantra No : 1054
In English:
Seer : hiraNyastuupa aa~NgirasaH | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : abhya3rShaanapachyuto vaajintsamatsu saasahiH . athaa no vasyasaskRRidhi.1054
Component Words : abhi .arSha .anapachyutaH .an .apachyutaH .vaajin .samatsu .sa .matsu .saasahiH .atha .naH .vasyasaH .kRRidhi.
In Hindi:
ऋषि : हिरण्यस्तूप आङ्गिरसः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अगले मन्त्र में पुनः वही विषय है।
पदपाठ : अभि ।अर्ष ।अनपच्युतः ।अन् ।अपच्युतः ।वाजिन् ।समत्सु ।स ।मत्सु ।सासहिः ।अथ ।नः ।वस्यसः ।कृधि॥
पदार्थ : हे (वाजिन्) बलवान् सोम अर्थात् वीर परमात्मन् वा राजन् ! (अनपच्युतः) विचलित न होनेवाले, (समत्सु सासहिः) देवासुरसंग्रामों में शत्रुओं का पराजय करनेवाले आप (अभ्यर्ष) क्रियाशील होवो। (अथ) और इस प्रकार (नः) हमें (वस्यसः) अतिशय ऐश्वर्यवान् (कृधि) करो ॥८॥
भावार्थ : परमात्मा की उपासना करके और राजा को उद्बोधन देकर सब आन्तरिक और बाह्य शत्रुओं का उच्छेद करके लोग विजयी, ऐश्वर्यवान् तथा सुखी होवें ॥८॥
In Sanskrit:
ऋषि : हिरण्यस्तूप आङ्गिरसः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अथ पुनरपि तमेव विषयमाह।
पदपाठ : अभि ।अर्ष ।अनपच्युतः ।अन् ।अपच्युतः ।वाजिन् ।समत्सु ।स ।मत्सु ।सासहिः ।अथ ।नः ।वस्यसः ।कृधि॥
पदार्थ : हे (वाजिन्) बलवन् वीर परमात्मन् राजन् वा ! (अनपच्युतः) अप्रतिस्खलितः, अविचलितः, (समत्सु सासहिः) देवासुरसंग्रामेषु शत्रूणां पराजेता त्वम् (अभ्यर्ष) क्रियाशीलो भव। (अथ) एवं च (नः) अस्मान् (वस्यसः) अतिशयेन वसुमतः (कृधि) कुरु ॥८॥
भावार्थ : परमात्मानमुपास्य राजानं चोद्बोध्य सर्वानान्तरान् बाह्यांश्च सपत्नानुच्छिद्य जना विजयिनो वसुमन्तः सुखिनश्च भवन्तु ॥८॥
टिप्पणी:१. ऋ० ९।४।८, ‘र॒यिं स॒मत्सु॑ सास॒हिः’ इति द्वितीयः पादः।