vedyog.net

In English:

Seer : asitaH kaashyapo devalo vaa | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.

Verse : hastachyutebhiradribhiH suta.m soma.m puniitana . madhaavaa dhaavataa madhu.1445

Component Words :
hastachyutebhiH . hasta . chyutebhiH . adribhiH . a . dribhiH . sutam . somam . puniitan . puniita . na . madhau . aa . dhaavata . madhu.

---

In Hindi:

ऋषि : असितः काश्यपो देवलो वा | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः

विषय : आगे फिर मनुष्यों को प्रेरित करते हैं।

पदपाठ : हस्तच्युतेभिः । हस्त । च्युतेभिः । अद्रिभिः । अ । द्रिभिः । सुतम् । सोमम् । पुनीतन् । पुनीत । न । मधौ । आ । धावत । मधु॥

पदार्थ : हे उपासको ! (हस्तच्युतेभिः) हाथ-रहित (अद्रिभिः) हृदय और मस्तिष्करूप सिल-बट्टों से (सुतम्) अभिषुत किये गये (सोमम्) श्रद्धारस को (पुनीतन) पवित्र करो। (मधौ) अपने मधुर श्रद्धारस में (मधु) परमात्मा से प्राप्त मधुर आनन्द-रस को (आधावत) मिला दो ॥२॥यहाँ ‘मधा, मधु’ और ‘धावा, धाव’ में छेकानुप्रास अलङ्कार है ॥२॥

भावार्थ : जब योगी लोगों को ब्रह्मानन्द-रस की अनुभूति हो जाती है,तभी उनकी परब्रह्म में श्रद्धा सफल होती है ॥२॥

---

In Sanskrit:

ऋषि : असितः काश्यपो देवलो वा | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः

विषय : अथ पुनरपि मानवान् प्रेरयति।

पदपाठ : हस्तच्युतेभिः । हस्त । च्युतेभिः । अद्रिभिः । अ । द्रिभिः । सुतम् । सोमम् । पुनीतन् । पुनीत । न । मधौ । आ । धावत । मधु॥

पदार्थ : हे उपासकाः ! (हस्तच्युतेभिः) हस्तरहितैः (अद्रिभिः) हृदयमस्तिष्करूपैः पेषणसाधनैः (सुतम्) अभिषुतम् (सोमम्) श्रद्धारसम् (पुनीतन) पवित्रयत। (मधौ) मधुरे स्वकीये श्रद्धारसे (मधु) परमात्मनः सकाशात् प्राप्तं मधुरम् आनन्दरसम् (आधावत) आगमयत, मिश्रयतेत्यर्थः। [धावु गतिशुद्ध्योः] ॥२॥‘मधा, मधु’, ‘धावा, धाव’ इत्यत्र छेकानुप्रासोऽलङ्कारः ॥२॥

भावार्थ : यदा योगिभिर्ब्रह्मानन्दरसोऽनुभूयते तदैव तेषां परब्रह्मणि श्रद्धा सफला जायते ॥२॥

टिप्पणी:१. ऋ० ९।११।५।