Samveda/1557
अभि प्रयासि वाहसा दाश्वाअश्नोति मर्त्यः। क्षयं पावकशोचिषः॥१५५७
Veda : Samveda | Mantra No : 1557
In English:
Seer : vishvaamitro gaathinaH | Devta : agniH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : abhi prayaa.m si vaahasaa daashvaa.m ashnoti martyaH . kShaya.m paavakashochiShaH.1557
Component Words : abhi . prayaasi . vaahasaa . daashvaan . ashnoti . martyaH . kShavam . paavakashochiShaH . paavaka . shochiShaH.
In Hindi:
ऋषि : विश्वामित्रो गाथिनः | देवता : अग्निः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अगले मन्त्र में यह कहा गया है कि परमात्मा की स्तुति से क्या प्राप्त होता है।
पदपाठ : अभि । प्रयासि । वाहसा । दाश्वान् । अश्नोति । मर्त्यः । क्षवम् । पावकशोचिषः । पावक । शोचिषः॥
पदार्थ : (दाश्वान्) आत्मसमर्पण करनेवाला (मर्त्यः) मनुष्य (वाहसा) परमेश्वर के प्रति किये गए स्तोत्र से (प्रयांसि) आनन्द-रसों को (अभि अश्नोति) पा लेता है। साथ ही (पावक-शोचिषः) पवित्रकारी ज्योतिवाले उस परमेश्वर के (क्षयम्) मोक्षधाम को भी प्राप्त कर लेता है ॥२॥
भावार्थ : मनुष्य को योग्य है कि तेजस्वी जगदीश्वर की स्तुति से स्वयं भी उसके गुणों को धारण करके अभ्युदय तथा निःश्रेयस प्राप्त करे ॥२॥
In Sanskrit:
ऋषि : विश्वामित्रो गाथिनः | देवता : अग्निः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अथ परमात्मस्तुत्या किं प्राप्यत इत्याह।
पदपाठ : अभि । प्रयासि । वाहसा । दाश्वान् । अश्नोति । मर्त्यः । क्षवम् । पावकशोचिषः । पावक । शोचिषः॥
पदार्थ : (दाश्वान्) आत्मसमर्पकः (मर्त्यः) मनुष्यः (वाहसा) अग्निं परमेश्वरं प्रति कृतेन स्तोत्रेण। [वाहः अभिवहनस्तुतिम्। निरु० ४।१६।] (प्रयांसि) आनन्दरसान्। [प्रयः इति उदकनाम। निघं० १।१२।] (अभि अश्नोति) प्राप्नोति। किञ्च (पावकशोचिषः) पावकदीप्तेः तस्य परमेश्वरस्य (क्षयम्) निवासं मोक्षमिति यावत् अभ्यश्नोति लभते ॥२॥२
भावार्थ : दीप्तिमतो जगदीश्वरस्य स्तुत्या स्वयमपि तद्गुणधारणेन मनुष्योऽभ्युदयं निःश्रेयसं च प्राप्तुमर्हति ॥२॥
टिप्पणी:१. ऋ० ३।११।७।२. ऋग्भाष्ये दयानन्दर्षिरिममपि मन्त्रं विद्वद्विषये व्याचष्टे।