Samveda/1684
एदु मधोर्मदिन्तरसिञ्चाध्वर्यो अन्धसः। एवा हि वीर स्तवते सदावृधः॥१६८४
Veda : Samveda | Mantra No : 1684
In English:
Seer : vishvamanaa vaiyashvaH | Devta : indraH | Metre : uShNik | Tone : RRIShabhaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : edu madhormadintara.m si~nchaadhvaryaa andhasaH . evaa hi viira stavate sadaavRRidhaH.1684
Component Words : aa . it . u . maghoH . madantiram . si~ncha . adhvaryo . andhasaH . eva . hi . viira . stavate . savaavRRidhaH . sadaa . vRRidhaH.
In Hindi:
ऋषि : विश्वमना वैयश्वः | देवता : इन्द्रः | छन्द : उष्णिक् | स्वर : ऋषभः
विषय : प्रथम ऋचा पूर्वार्चिक में ३८५ क्रमाङ्क पर मानव को सम्बोधित की गयी थी। यहाँ परमेश्वर को सम्बोधन करते हैं।
पदपाठ : आ । इत् । उ । मघोः । मदन्तिरम् । सिञ्च । अध्वर्यो । अन्धसः । एव । हि । वीर । स्तवते । सवावृधः । सदा । वृधः॥
पदार्थ : हे (अध्वर्यो) ब्रह्माण्ड-यज्ञ के सञ्चालक इन्द्र परमात्मन् ! आप(मधोः) मधुर (अन्धसः) आनन्द के (मदिन्तरम्) अतिशय तृप्ति देनेवाले रस को (इत्) निश्चय ही (आ सिञ्च उ) उपासक के अन्तरात्मा में सींचो। (एव हि) इसी प्रकार (वीरः) शूरवीर उपासक (सदावृधः) सदा उन्नत होता हुआ (स्तवते) प्रशंसा पाता है ॥१॥
भावार्थ : ब्रह्मानन्द-रस से पूर्णतः तृप्त हुआ उपासक सदा वृद्धि और उन्नति पाता हुआ सबका प्रशंसापात्र होता है ॥१॥
In Sanskrit:
ऋषि : विश्वमना वैयश्वः | देवता : इन्द्रः | छन्द : उष्णिक् | स्वर : ऋषभः
विषय : तत्र प्रथमा ऋक् पूर्वार्चिके ३८५ क्रमाङ्के मानवं संबोधिता। अत्र परमेश्वरः सम्बोध्यते।
पदपाठ : आ । इत् । उ । मघोः । मदन्तिरम् । सिञ्च । अध्वर्यो । अन्धसः । एव । हि । वीर । स्तवते । सवावृधः । सदा । वृधः॥
पदार्थ : हे (अध्वर्यो) ब्रह्माण्डयज्ञस्य सञ्चालक इन्द्र परमात्मन् ! त्वम् (मधोः) मधुरस्य (अन्धसः) आनन्दस्य (मदिन्तरम्) अतिशयेन तृप्तिकरं रसम् (इत्) निश्चयेन (आ सिञ्च उ) उपासकस्य अन्तरात्मं क्षारय खलु। (एव हि) एवमेव(वीरः) शूरः उपासकः (सदावृधः) सदा वृद्धः सन् (स्तवते) स्तूयते, प्रशस्यते ॥१॥
भावार्थ : ब्रह्मानन्दरसेन संतृप्तः खलूपासको नित्यं वृद्धिमुन्नतिं च प्राप्नुवन् सर्वेषां प्रशंसाभाजनं जायते ॥१॥
टिप्पणी:१. ८।२४।१६; अथ० २०।६४।४; साम० ३८५।