Samveda/1762
अभि प्रियाणि काव्या विश्वा चक्षाणो अर्षति। हरिस्तुञ्जान आयुधा॥१७६२
Veda : Samveda | Mantra No : 1762
In English:
Seer : avatsaaraH kaashyapaH | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : abhi priyaaNi kaavyaa vishvaa chakShaaNo arShati . haristu~njaana aayudhaa.1762
Component Words : abhi . priyaaNi . kaavyaa . vishvaa . chakShaaNaH . arShati . hariH . tu~njaanaH . aayudhaa.
In Hindi:
ऋषि : अवत्सारः काश्यपः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अगले मन्त्र में परमेश्वर क्या करता है, यह कहा गया है।
पदपाठ : अभि । प्रियाणि । काव्या । विश्वा । चक्षाणः । अर्षति । हरिः । तुञ्जानः । आयुधा॥
पदार्थ : (हरिः) मनोहर तथा दोषों को हरनेवाला परमेश्वर (विश्वा) सब (प्रियाणि) प्रिय (काव्या) हितकर वचनों को (चक्षाणः) बोलता हुआ और (आयुधा) शस्त्रास्त्रों को, अर्थात् काम-क्रोध आदि शत्रुओं के पराजय के लिए शत्रु-दलन-सामर्थ्यों को (तुञ्जानः) देता हुआ (अभि अर्षति) हमारे प्रति आ रहा है, अन्तरात्मा में प्रकट हो रहा है ॥२॥
भावार्थ : परमेश्वर हमारे लिए हितकारी सन्देशों को प्रेरित करता है और शत्रुओं को हराने के लिए बल देता है ॥२॥
In Sanskrit:
ऋषि : अवत्सारः काश्यपः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अथ परमेश्वरः किं करोतीत्युच्यते।
पदपाठ : अभि । प्रियाणि । काव्या । विश्वा । चक्षाणः । अर्षति । हरिः । तुञ्जानः । आयुधा॥
पदार्थ : (हरिः) मनोहरः दोषहर्ता च परमेश्वरः (विश्वा) विश्वानि (प्रियाणि) प्रीतिकराणि (काव्या) हितवचनानि (चक्षाणः) ब्रुवाणः। [चक्षिङ् व्यक्तायां वाचि, अदादिः।] (आयुधा) आयुधानि, कामक्रोधादिशत्रूणां पराजयार्थं रिपुदलनसामर्थ्यानि (तुञ्जानः) प्रयच्छन् (अभि अर्षति) अस्मान् प्रत्यागच्छति, अन्तरात्मं प्रकटी भवति[तुञ्जतिर्दानकर्मा। निघं० ३।२०] ॥२॥
भावार्थ : परमेश्वरोऽस्मभ्यं हितावहान् सन्देशान् प्रेरयति, शत्रूणां पराजयाय बलं च प्रयच्छति ॥२॥
टिप्पणी:१. ऋ० ९।५७।२।