Samveda/1839
तस्मा अरं गमाम वो यस्य क्षयाय जिन्वथ। आपो जनयथा च नः (वा)।। [धा. । उ नास्ति । स्व. ।]॥१८३९
Veda : Samveda | Mantra No : 1839
In English:
Seer : trishiraatvaaShTraH sindhudviipa aambariiSho vaa | Devta : aapaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : tasmaa ara.m gamaama vo yasya kShayaaya jinvatha . aapo janayathaa cha naH.1839
Component Words : tasmai . aram . gamaama . vaH . yasya . kShayaaya . jinvatha . aapaH . janavatha . cha . naH.
In Hindi:
ऋषि : त्रिशिरात्वाष्ट्रः सिन्धुद्वीप आम्बरीषो वा | देवता : आपः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : आगे फिर ब्रह्मानन्द की धाराओं का ही विषय है।
पदपाठ : तस्मै । अरम् । गमाम । वः । यस्य । क्षयाय । जिन्वथ । आपः । जनवथ । च । नः॥
पदार्थ : हे (आपः) ब्रह्मानन्द की धाराओ ! (तस्मै) उस प्रयोजन के लिए, हम (वः) तुम्हें (अरम्) पर्याप्त रूप से (गमाम) प्राप्त कर लें, (यस्य) जिस अभ्युदय और निःश्रेयस रूप प्रयोजन के (क्षयाय) हमारे अन्दर निवास कराने के लिए, तुम (जिन्वथ) गति करती हो। तुम (नः) हमें (जनयथ च) नवजीवन से अनुप्राणित भी कर दो ॥३॥
भावार्थ : परमात्मा की उपासना से जो दिव्य आनन्द प्राप्त होता है,उससे मनुष्य अपने जीवन में परम उत्कर्ष और मोक्ष भी पा सकता है ॥३॥
In Sanskrit:
ऋषि : त्रिशिरात्वाष्ट्रः सिन्धुद्वीप आम्बरीषो वा | देवता : आपः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अथ पुनरपि ब्रह्मानन्दधाराविषय एवोच्यते।
पदपाठ : तस्मै । अरम् । गमाम । वः । यस्य । क्षयाय । जिन्वथ । आपः । जनवथ । च । नः॥
पदार्थ : हे (आपः) ब्रह्मानन्दधाराः (तस्मै) प्रयोजनाय, वयम् (वः) युष्मान् (अरम्) पर्याप्तम् (गमाम) प्राप्नुयाम। [गच्छतेर्विध्यर्थे लुङि ‘बहुलं छन्दस्यमाङ्योगेऽपि’ अ० ६।४।७५ इत्यडागमाभावः।] (यस्य) अभ्युदयनिःश्रेयसरूपस्य प्रयोजनस्य (क्षयाय) अस्मासु निवासाय। [क्षि निवासगत्योः ‘क्षयो निवासे’ अ० ६।१।२०१ इत्याद्युदात्तः।] (यूयम् जिन्वथ) गतिं कुरुथ। [जिन्वतिः गतिकर्मा। निघं० २।१४।] यूयम् (नः) अस्मान् (जनयथ च) नवजीवनेनानुप्राणितान् कुरुथ च ॥३॥२
भावार्थ : परमात्मोपासनेन यो दिव्यानन्दः प्राप्यते तेन मनुष्यः स्वजीवने परमाभ्युदयं निःश्रेयसं चापि प्राप्तुं प्रभवति ॥३॥
टिप्पणी:१. ऋ० १०।९।३; य० ११।५२; ३६।१६; अथ० १।५।३।२. यजुर्भाष्ये दयानन्दर्षिरिममपि मन्त्रमुभयत्र स्त्रीणां विषये व्याख्यातवान्।