Donation Appeal Download Our App
Choose Mantra
Atharvaveda / 1 / 3 / 7

प्र ते॑ भिनद्मि॒ मेह॑नं॒ वर्त्रं॑ वेश॒न्त्या इ॑व। ए॒वा ते॒ मूत्रं॑ मुच्यतां ब॒हिर्बालिति॑ सर्व॒कम् ॥ 7॥

Veda : Atharvaveda | Kand : 1 | Sukta : 3 | Paryay : | Mantra No : 7

In Hindi:

ऋषि : अथर्वा | देवता : मन्त्रोक्ता | छन्द : पथ्यापङ्क्तिः | स्वर :

विषय : शान्ति के लिये उपदेश।

पदपाठ : प्र । ते॒ । भि॒न॒द्मि॒ । मेह॑नम् । वर्त्र॑म् । वे॒श॒न्त्याःऽइ॑व । ए॒व । ते॒ । मूत्र॑म् । मु॒च्य॒ता॒म् । ब॒हिः । बाल् । इति॑ । स॒र्व॒कम् ॥

पदार्थ : (ते) तेरे (मेहनम्) मूत्रद्वार को (प्रभिनद्मि) मैं खोले देता हूँ, (इव) जैसे (वेशन्त्याः) झील का पानी (वर्त्रम्) बन्ध को [खोल देता है]। (एव) वैसे ही (ते मूत्रम्) तेरा मूत्र रूप (बाल्) वैरी (बहिः) बाहिर (मुच्यताम्) निकाल दिया जावे (इति सर्वकम्) यही बस है ॥७॥"

भावार्थ : जैसे सद्वैद्य लोह शलाका से रोगी के रुके हुए मूत्र को झील के पानी के समान खोलकर निकाल देता है, वैसे ही मनुष्य अपने शत्रु को निकाल देवे ॥७॥

टिप्पणी :७−प्र+भिनद्मि। भिदिर् विदारणे−लट्। व्यवहिताश्च। पा० १।४।८२। इति उपसर्गस्य व्यवधानम्। विवृणोमि, विवृतं करोमि। मेहनम्। मिह सेचने करणे ल्युट्। मेहति सिञ्चति मूत्रम्। मूत्रमार्गम्। वर्त्रम्। सर्वधातुभ्यः ष्ट्रन्। उ० ४।१५९। वृतु वर्तने-ष्ट्रन्। बन्धम्। वेशन्त्याः। जॄविशिभ्यां झच्। उ० ३।१२६। इति विश प्रवेशे-झच्। झोऽन्तः। पा० ७।१।३। इति झस्य अन्तादेशः, वेशन्तः जलाशयः। भवे छन्दसि। पा० ४।४।११०। इति यत्। वेशन्ते सरोवरे भवा आपः। अन्यत् पूर्ववत् मं० ६ ॥