Donation Appeal Download Our App
Choose Mantra
Atharvaveda / 1 / 3 / 9

यथे॑षु॒का प॒राप॑त॒दव॑सृ॒ष्टाधि॒ धन्व॑नः। ए॒वा ते॒ मूत्रं॑ मुच्यतां बहि॒र्बालिति॑ सर्व॒कम् ॥9॥

Veda : Atharvaveda | Kand : 1 | Sukta : 3 | Paryay : | Mantra No : 9

In Hindi:

ऋषि : अथर्वा | देवता : मन्त्रोक्ता | छन्द : पथ्यापङ्क्तिः | स्वर :

विषय : शान्ति के लिये उपदेश।

पदपाठ : यथा॒ । इ॒षु॒का । प॒रा॒ऽअप॑तत् । अव॑ऽसृष्टा । अधि॑ । धन्व॑न: ।ए॒व । ते॒ । मूत्र॑म् । मु॒च्य॒ता॒म् । ब॒हि: । बाल् । इति॑ । स॒र्व॒कम् ॥३.९॥

पदार्थ : (यथा) जैसे (धन्वनः अधि) धनुष् से (अवसृष्टा) छुटा हुआ (इषुका) बाण (परा-अपतत्) शीघ्र चला गया हो। (एव) वैसे ही (ते) तेरा (मूत्रम्) मूत्ररूप (बाल्) वैरी (बहिः) बाहिर (मुच्यताम्) निकाल दिया जावे (इति सर्वकम्) यह बस है ॥९॥"

भावार्थ : जैसे सद्वैद्य लोह शलाका से रोगी के रुके हुए मूत्र को झील के पानी के समान खोलकर निकाल देता है, वैसे ही मनुष्य अपने शत्रु को निकाल देवे ॥

टिप्पणी :९−इषुका। इषुरीषतेर्गतिकर्मणो वधकर्मणो वा। निरु० ९।१८। इति ईष गतौ वधे−उ प्रत्ययः। स्वार्थे-कन्, टाप्। इषुः, वाणः। परा-अपतत्। पत गतौ−लङ्। शीघ्रं दूरे अगच्छत्। अवसृष्टा। सृज−विसर्गे-क्त। विमुक्ता। अधि। पञ्चम्यर्थानुवादी। धन्वनः। कनिन् युवृषितक्षिराजिधन्विद्युप्रतिदिवः। उ० १।१५६। इति धन्व गतौ−कनिन्। धनुषः सकाशात्, चापात्। शेषं पूर्ववत् मं० ६ ॥