Atharvaveda / 1 / 3 / 9
यथे॑षु॒का प॒राप॑त॒दव॑सृ॒ष्टाधि॒ धन्व॑नः। ए॒वा ते॒ मूत्रं॑ मुच्यतां बहि॒र्बालिति॑ सर्व॒कम् ॥9॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 1 | Sukta : 3 | Paryay : | Mantra No : 9
In English:
Seer : atharvaa | Devta : mantroktaa | Metre : pathyaapa~NktiH | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yatheShukaa paraapatadavasRRiShTaadhi dhanvanaH. evaa te muutra.m muchyataa.m bahirbaaliti sarvakam .9.
Component Words : yathaa . iShukaa . paraa.aapatat . ava.asRRiShTaa . adhi . dhanvanaH .eva . te . muutram . muchyataam . bahiH . baal . iti . sarvakam .3.9.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : मन्त्रोक्ता | छन्द : पथ्यापङ्क्तिः | स्वर :
विषय : शान्ति के लिये उपदेश।
पदपाठ : यथा॒ । इ॒षु॒का । प॒रा॒ऽअप॑तत् । अव॑ऽसृष्टा । अधि॑ । धन्व॑न: ।ए॒व । ते॒ । मूत्र॑म् । मु॒च्य॒ता॒म् । ब॒हि: । बाल् । इति॑ । स॒र्व॒कम् ॥३.९॥
पदार्थ : (यथा) जैसे (धन्वनः अधि) धनुष् से (अवसृष्टा) छुटा हुआ (इषुका) बाण (परा-अपतत्) शीघ्र चला गया हो। (एव) वैसे ही (ते) तेरा (मूत्रम्) मूत्ररूप (बाल्) वैरी (बहिः) बाहिर (मुच्यताम्) निकाल दिया जावे (इति सर्वकम्) यह बस है ॥९॥"
भावार्थ : जैसे सद्वैद्य लोह शलाका से रोगी के रुके हुए मूत्र को झील के पानी के समान खोलकर निकाल देता है, वैसे ही मनुष्य अपने शत्रु को निकाल देवे ॥
टिप्पणी :९−इषुका। इषुरीषतेर्गतिकर्मणो वधकर्मणो वा। निरु० ९।१८। इति ईष गतौ वधे−उ प्रत्ययः। स्वार्थे-कन्, टाप्। इषुः, वाणः। परा-अपतत्। पत गतौ−लङ्। शीघ्रं दूरे अगच्छत्। अवसृष्टा। सृज−विसर्गे-क्त। विमुक्ता। अधि। पञ्चम्यर्थानुवादी। धन्वनः। कनिन् युवृषितक्षिराजिधन्विद्युप्रतिदिवः। उ० १।१५६। इति धन्व गतौ−कनिन्। धनुषः सकाशात्, चापात्। शेषं पूर्ववत् मं० ६ ॥