Atharvaveda / 2 / 4 / 3
अ॒यं विष्क॑न्धं सहते॒ ऽयं बा॑ध॒ते अ॒त्त्रिणः॑। अ॒यं नो॑ वि॒श्वभे॑षजो जङ्गि॒डः पा॒त्वंह॑सः ॥ 3॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 2 | Sukta : 4 | Paryay : | Mantra No : 3
In English:
Seer : atharvaa | Devta : chandramaa athavaa ja~NgiDaH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : aya.m viShkandha.m sahate .aya.m baadhate attriNaH. aya.m no vishvabheShajo ja~NgiDaH paatva.mhasaH . 3.
Component Words : ayam . vi.askandham . sahate . ayam . baadhate . attriNaH . ayam . naH . vishva.abheShajaH . ja~NgiDaH . paatu . a.mhasaH .4.3.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : चन्द्रमा अथवा जङ्गिडः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : मनुष्य परमेश्वर की भक्ति से आयु बढ़ावे।
पदपाठ : अ॒यम् । विऽस्क॑न्धम् । स॒ह॒ते॒ । अ॒यम् । बा॒ध॒ते॒ । अ॒त्त्रिण॑: । अ॒यम् । न॒: । वि॒श्वऽभे॑षज: । ज॒ङ्गि॒ड: । पा॒तु॒ । अंह॑स: ॥४.३॥
पदार्थ : (अयम्) यह (विश्वभेषजः) सर्वौषध (जङ्गिडः) पापों वा रोगों का भक्षक [परमेश्वर वा औषध] (विष्कन्धम्) विघ्न को (सहते) दबाता है, (अयम्) यही (अत्रिणः) खाउओं वा रोगों को (बाधते) रोकता है। (अयम्) यही (नः) हमको (अंहसः) पाप से (पातु) बचावे ॥३॥"
भावार्थ : उत्साही विचारवान् पुरुष परमेश्वर में विश्वास और पथ्य पदार्थों का सेवन करके अपनी दूरदर्शिता से मानसिक और शारीरिक बाधाओं को हटाकर अटल सुख भोगते हैं ॥३॥
टिप्पणी :३–विष्कन्धम्। म० १। विघ्नम्। सहते। षह अभिभवे। अभिभवति। बाधते। बाधृ विलोडने। निवारयति नाशयति। अत्त्रिणः। अ० १।७।३। अद भक्षणे–त्रिनि। अत्रीन्, भक्षकान् पुरुषान् रोगान् वा। विश्वभेषजः। सर्वेषां रोगादीनां जेता निवर्तकः। सर्वौषधः। अंहसः। अमेर्हुक् च। उ० ४।११३। इति अम रोगे, गतौ च–असुन् हुक् च। रोगात्। पापात् ॥ ०२।०४।०४