Atharvaveda / 5 / 3 / 3
मम॑ दे॒वा वि॑ह॒वे स॑न्तु॒ सर्व॒ इन्द्र॑वन्तो म॒रुतो॒ विष्णु॑र॒ग्निः। ममा॒न्तरि॑क्षमु॒रुलो॑कमस्तु॒ मह्यं॒ वातः॑ पवतां॒ कामा॑या॒स्मै ॥ 3॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 5 | Sukta : 3 | Paryay : | Mantra No : 3
In English:
Seer : bRRihaddivo.atharvaa | Devta : devagaNaH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : mama devaa vihave santu sarva indravanto maruto viShNuragniH. mamaantarikShamurulokamastu mahya.m vaataH pavataa.m kaamaayaasmai . 3.
Component Words : mama . devaaH . vi.ahave . santu . sarve . indra.avantaH . marutaH . viShNuH . agniH . mama . antarikSham . uru.alokam . astu . mahyam . vaataH . pavataam . kaamaaya . asmai .3.3.
In Hindi:
ऋषि : बृहद्दिवोऽथर्वा | देवता : देवगणः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : रक्षा के उपाय का उपदेश।
पदपाठ : मम॑ । दे॒वा: । वि॒ऽह॒वे । स॒न्तु॒ । सर्वे॑ । इन्द्र॑ऽवन्त: । म॒रुत॑: । विष्णु॑: । अ॒ग्नि: । मम॑ । अ॒न्तरि॑क्षम् । उ॒रुऽलो॑कम् । अ॒स्तु॒ । मह्य॑म् । वात॑: । प॒व॒ता॒म् । कामा॑य । अ॒स्मै ॥३.३॥
पदार्थ : (सर्वे) सब (देवाः) चाहने योग्य गुण (विहवेः) संग्राम में (मम) मेरे (सन्तु) हों, और (इन्द्रवन्तः) ऐश्वर्ययुक्त (मरुतः) शूर देवता गण और (विष्णुः) व्यापक सूर्य और (अग्निः) अग्नि [भी मेरे हों]। (उरुलोकम्) विस्तीर्ण लोकोंवाला (अन्तरिक्षम्) आकाश (मम) मेरा (अस्तु) होवे, (अस्मै कामाय) इस कामना के लिये (वातः) पवन (मह्यम्) मेरे हित (पवताम्) शुद्ध चले ॥३॥"
भावार्थ : पुरुषार्थी मनुष्य सब उपकारी लोगों, सूर्य, अग्नि और वायु आदि पदार्थों से उपकार लेकर अपनी उन्नति करता हुआ संसार भर में बढ़ता चले ॥३॥
टिप्पणी :३−(मम) (देवाः) कमनीया गुणाः (विहवे) म० १ संग्रामे (सन्तु) भवन्तु (सर्वे) सकलाः (इन्द्रवन्तः) ऐश्वर्यवन्तः (मरुतः) अ० १।२०।१। शूराः (विष्णुः) व्यापकः सूर्यः (मम) (अन्तरिक्षम्) अ० १।३०।३। आकाशम्। अवकाशः (उरुलोकम्) लोकृ दर्शने−घञ्। विस्तीर्णलोकैर्युक्तम् (अस्तु) (मह्यम्) मदर्थम् (वातः) वायुः (पवताम्) शुद्धो गच्छतु (कामाय) इष्टसिद्धये (अस्मै) निर्दिष्टाय ॥