vedyog.net

In English:

Seer : kabandh | Devta : saantapanaagniH | Metre : anuShTup | Tone :

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.

Verse : agneH saa.mtapanasyaahamaayuShe padamaa rabhe. addhaatiryasya pashyati dhuumamudyantamaasyataH . 2.

Component Words :
agneH . saam.atapanasya . aham . aayuShe . padam . aa . rabhe . adhdaatiH . yasya . pashyati . dhuumam . ut.ayantam . aasyataH .76.2.

---

In Hindi:

ऋषि : कबन्ध | देवता : सान्तपनाग्निः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :

विषय : आयु बढ़ाने के लिये उपदेश।

पदपाठ : अ॒ग्ने: । सा॒म्ऽत॒प॒नस्य॑ । अ॒हम् । आयु॑षे । प॒दम् । आ । र॒भे॒ । अ॒ध्दा॒ति: । यस्य॑ । पश्य॑ति । धू॒मम् । उ॒त्ऽयन्त॑म् । आ॒स्य॒त: ॥७६.२॥

पदार्थ : (अहम्) मैं (सांतपनस्य) ताप गुणवाले (अग्ने) उस अग्नि के (पदम्) प्राप्तियोग्य गुण को (आयुषे) आयु बढ़ाने के लिये (आरभे) प्रस्तुत करता हूँ, (यस्य) जिस [अग्नि] के (आस्यतः) मुख से (उद्यन्तम्) निकलते हुए (धूमम्) धूएँ को (अद्धातिः) सत्य जाननेवाला पुरुष (पश्यति) देखता है ॥२॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :२−(अग्नेः) सूर्यविद्युदादिरूपस्य (सांतपनस्य) संतपन−अण्। सम्यक् तपनयुक्तस्य (अहम्) शिल्पी (आयुषे) जीवनवर्धनाय (पदम्) प्रापणीयं गुणम् (आ रभे) उपक्रमे (अद्धातिः) अद्धा−अतिः। अत सातत्यगमने−क्विप्+धाञ् धारणे−क्विप्। अतं सततं गमनं ज्ञानं दधातीति अद्धा सत्यम्+अत सातत्यगमने−इन्। सत्यमतति गच्छति जानातीति। सत्यज्ञाता। मेधावी−निघ० ३।१५। (यस्य) अग्नेः (पश्यति) साक्षात्करोति (धूमम्) इषियुधीन्धि०। उ० १।१४५। इति धूञ् कम्पने−मक्। अग्निनार्द्रकाष्ठजातं पदार्थम् (उद्यन्तम्) उद्गच्छन्तम् (आस्यतः) अग्निमुखात् ॥

---