Atharvaveda / 6 / 88 / 1
ध्रु॒वा द्यौर्ध्रु॒वा पृ॑थि॒वी ध्रु॒वं विश्व॑मि॒दं जग॑त्। ध्रु॒वासः॒ पर्व॑ता इ॒मे ध्रु॒वो राजा॑ वि॒शाम॒यम् ॥ 1॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 6 | Sukta : 88 | Paryay : | Mantra No : 1
In English:
Seer : atharvaa | Devta : dhruvaH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : dhruvaa dyaurdhruvaa pRRithivii dhruva.m vishvamida.m jagat. dhruvaasaH parvataa ime dhruvo raajaa vishaamayam . 1.
Component Words : dhruvaa . dyauH . dhruvaa . pRRithivii . dhruvam . vishvam . idam . jagat . dhruvaasaH . parvataaH . ime. dhruvaH . raajaa . vishaam . ayam .88.1.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : ध्रुवः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : राजतिलक यज्ञ के लिये उपदेश।
पदपाठ : ध्रु॒वा । द्यौ: । ध्रु॒वा । पृ॒थि॒वी । ध्रु॒वम् । विश्व॑म् । इ॒दम् । जग॑त् । ध्रु॒वास॒: । पर्व॑ता: । इ॒मे। ध्रु॒व: । राजा॑ । वि॒शाम् । अ॒यम् ॥८८.१॥
पदार्थ : (द्यौः) सूर्यलोक (ध्रुवा) दृढ़ है, (पृथिवी) पृथिवी (ध्रुवा) दृढ़ है, (इदम्) यह (विश्वम्) सब (जगत्) जगत् (ध्रुवम्) दृढ़ है। (इमे) यह सब (पर्वताः) पहाड़ (ध्रुवासः) दृढ़ हैं, (विशाम्) प्रजाओं का (अयम्) यह (राजा) राजा (ध्रुवः) दृढ़स्वभाव है ॥१॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१−(ध्रुवा) स्थिरा (द्यौः) अहर्नाम−निघ० १।२। द्यावो द्योतनात्−निरु० २।२०। प्रकाशमानः सूर्यलोकः (ध्रुवा) (पृथिवी) (ध्रुवम्) दृढम् (विश्वम्) सर्वम् (इदम्) दृश्यमानम् (जगत्) लोकः (ध्रुवासः) ध्रुवाः स्थिराः (पर्वताः) शैलाः (इमे) पुरोवर्तमानाः (ध्रुवः) निश्चलः। धार्मिकः (राजा) शासकः (विशाम्) प्रजानाम् (अयम्) पुरोवर्त्ती शूरः ॥