Atharvaveda / 7 / 51 / 1
बृह॒स्पति॑र्नः॒ परि॑ पातु प॒श्चादु॒तोत्त॑रस्मा॒दध॑रादघा॒योः। इन्द्रः॑ पु॒रस्ता॑दु॒त म॑ध्य॒तो नः॒ सखा॒ सखि॑भ्यो॒ वरी॑यः कृणोतु ॥1॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 51 | Paryay : | Mantra No : 1
In English:
Seer : a~NgiraaH | Devta : indraabRRihaspatii | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : bRRihaspatirnaH pari paatu pashchaadutottarasmaadadharaadaghaayoH. indraH purastaaduta madhyato naH sakhaa sakhibhyo variiyaH kRRiNotu .1.
Component Words : bRRihaspatiH . naH . pari . paatu . pashchaat . uta . ut.atarasmaan . adharaat . agha.ayoH . indraH . purastaat . uta . madhyataH . naH . sakhaa . sakhi.abhyaH . variiyaH . kRRiNotu .53.1.
In Hindi:
ऋषि : अङ्गिराः | देवता : इन्द्राबृहस्पती | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : पराक्रम करने का उपदेश।
पदपाठ : बृह॒स्पति॑: । न॒: । परि॑ । पा॒तु॒ । प॒श्चात् । उ॒त । उत्ऽत॑रस्मान् । अध॑रात् । अ॒घ॒ऽयो: । इन्द्र॑: । पु॒रस्ता॑त् । उ॒त । म॒ध्य॒त: । न॒: । सखा॑ । सखि॑ऽभ्य: । वरी॑य: । कृ॒णो॒तु॒ ॥५३.१॥
पदार्थ : (बृहस्पतिः) बड़े शूरों का रक्षक सेनापति (नः) हमें (पश्चात्) पीछे, (उत्तरस्मात्) ऊपर (उत) और (अधरात्) नीचे से (अघायोः) बुरा चीतनेवाले शत्रु से (परि पातु) सब प्रकार बचावे। (इन्द्रः) बड़े ऐश्वर्यवाला राजा (पुरस्तात्) आगे से (उत) और (मध्यतः) मध्य से (नः) हमारे लिये (वरीयः) विस्तीर्ण स्थान (कृणोतु) करे, (सखा) जैसे मित्र (सखिभ्यः) मित्रों के लिये [करता है] ॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१−(बृहस्पतिः) बृहतां शूराणां पालकः सेनापतिः (परि) सर्वतः (पातु) रक्षतु (पश्चात्) (उत) अपि च (उत्तरस्मात्) ऊर्ध्वाल्लोकात् (अधरात्) अधस्तनाल्लोकात् (अघायोः) अ० १।२०।२। पापेच्छुकात्। दुराचारिणः (इन्द्रः) परमैश्वर्यवान् राजा (पुरस्तात्) अग्रे (उत) (मध्यतः) मध्यात् (नः) अस्मभ्यम् (सखा) सुहृत् (सखिभ्यः) मित्राणां हिताय (वरीयः) उरुतरं स्थानम् (कृणोतु) करोतु ॥