Atharvaveda / 7 / 70 / 3
अ॑जिराधिरा॒जौ श्ये॒नौ सं॑पा॒तिना॑विव। आज्यं॑ पृतन्य॒तो ह॑तां॒ यो नः॒ कश्चा॑भ्यघा॒यति॑ ॥ 3॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 70 | Paryay : | Mantra No : 3
In English:
Seer : atharvaa | Devta : shyenaH | Metre : puraHkakummatyanuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : ajiraadhiraajau shyenau sa.mpaatinaaviva. aajya.m pRRitanyato hataa.m yo naH kashchaabhyaghaayati . 3.
Component Words : ajira.aadhiraajau . shyenau . sa.mpaatinau.aiva . aajyam . pRRitanyataH . hataam . yaH . naH . kaH . cha . abhi.aaghaayati .73.3.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : श्येनः | छन्द : पुरःककुम्मत्यनुष्टुप् | स्वर :
विषय : शत्रु के दमन का उपदेश।
पदपाठ : अ॒जि॒र॒ऽअ॒धि॒रा॒जौ । श्ये॒नौ । सं॒पा॒तिनौ॑ऽइव । आज्य॑म् । पृ॒त॒न्य॒त: । ह॒ता॒म् । य: । न॒: । क: । च॒ । अ॒भि॒ऽअ॒घा॒यति ॥७३.३॥
पदार्थ : (अजिराधिराजौ) शीघ्रगामी दोनों बड़े राजा [दरिद्रता] और मृत्यु-म० १ (सम्पातिनौ) झपट मारनेवाले (श्येनौ इव) दो श्येन वा वाज पक्षी के समान (पृतन्यतः) उस चढ़ाई करनेवाले शत्रु को (आज्यम्) घृत [तत्त्वपदार्थ] को (हताम्) नाश करें (यः कः च) जो कोई (नः) हम से (अभ्यघायति) दुष्ट आचरण करें ॥३॥"
भावार्थ : टिप्पणी :३−(अजिराधिराजौ) अजिरशिशिरशिथिल०। उ० १।५३। अज गतिक्षेपणयोः-किरच्। अजिरः शीघ्रगामी। अधिराजः। राजाहःसखिभ्यष्टच् पा० ५।४।९१। इति टच्। अधिको राजा। तौ निर्ऋतिमृत्यू (श्येनौ) अ० ३।३।३। पक्षिविशेषौ (सम्पातिनौ) निष्पतनशीलौ (इव) यथा (आज्यम्) घृतम्। तत्त्वपदार्थम् (पृतन्यतः) अ० १।२१।२। सङ्ग्रामेच्छोः (हताम्) नाशयताम् (यः) (नः) अस्मान् (कः च) कश्चित् (अभ्यघायति) अ० ५।६।९। पापं कर्तुमिच्छति ॥