Atharvaveda / 9 / 6 / 3 / 1
इ॒ष्टं च॒ वा ए॒ष पू॒र्तं च॑ गृ॒हाणा॑मश्नाति॒ यः पूर्वोऽति॑थेर॒श्नाति॑ ॥ 1॥
Veda : Atharvaveda | Paryay : 3 | Sukta : 6 | Paryay : 9 | Mantra No : 1
In English:
Seer : brahmaa | Devta : atithiH, vidyaa | Metre : tripadaa pipiilikamadhyaa gaayatrii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : iShTa.m cha vaa eSha puurta.m cha gRRihaaNaamashnaati yaH puurvo.atitherashnaati . 1.
Component Words : iShTam . cha . vai . eShaH . puurtam . cha . gRRihaaNaam . ashnaati . yaH . puurvaH . atitheH . ashnaati .8.1.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : अतिथिः, विद्या | छन्द : त्रिपदा पिपीलिकमध्या गायत्री | स्वर :
विषय : अतिथि के सत्कार का उपदेश।
पदपाठ : इ॒ष्टम् । च॒ । वै । ए॒ष: । पू॒र्तम् । च॒ । गृ॒हाणा॑म् । अ॒श्ना॒ति॒ । य: । पूर्व॑: । अति॑थे: । अ॒श्नाति॑ ॥८.१॥
पदार्थ : (एषः) वह [गृहस्थ] (वै) निश्चय करके (इष्टम्) इष्ट सुख [यज्ञ, वेदाध्ययन आदि] (च च) और (पूर्तम्) अन्नदान आदि को (गृहाणाम्) घरों के बीच (अश्नाति) भक्षण [अर्थात् नाश] करता है, (यः) जो (अतिथेः पूर्वः) अतिथि से पहिले (अश्नाति) खाता है ॥१॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१−(इष्टम्) अ० २।१२।४। अभीष्टं सुखं यज्ञवेदाध्ययनादिकम् (च) (वै) (एषः) गृहस्थः (पूर्तम्) अ० २।१२।४। अन्नदानादिकम् (च) (गृहाणाम्) तेषां मध्ये (अश्नाति) भक्षयति। नाशयति (यः) गृहस्थः (पूर्वः) प्रथमः सन् (अतिथेः) महामान्यात् (अश्नाति) खादति ॥