Atharvaveda / 10 / 9 / 22
यत्ते॒ पुच्छं॒ ये ते॒ बाला॒ यदूधो॒ ये च॑ ते॒ स्तनाः॑। आ॒मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑ ॥ 22॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 9 | Paryay : | Mantra No : 22
In English:
Seer : atharvaa | Devta : shataudanaa (gauH) | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yatte puchCha.m ye te baalaa yaduudho ye cha te stanaaH. aamikShaa.m duhrataa.m daatre kShiira.m sarpiratho madhu . 22.
Component Words : yat . te . puchCham . ye . te . baalaaH . yat . uudhaH . ye . cha . . te . stanaaH . amikShaam . duhrataam . daatre . kShiiram . sarpiH. atho iti . madhu .9.22.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : शतौदना (गौः) | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : वेदवाणी की महिमा का उपदेश।
पदपाठ : यत् । ते॒ । पुच्छ॑म् । ये । ते॒ । बाला॑: । यत् । ऊध॑: । ये । च॒ । । ते॒ । स्तना॑: । अ॒मिक्षा॑म् । दु॒ह्र॒ता॒म् । दा॒त्रे । क्षी॒रम् । स॒र्पि:। अथो॒ इति॑ । मधु॑ ॥९.२२॥
पदार्थ : (यत्) जो (ते) तेरी (पुच्छम्) पूँछ, (ये) जो, (ते) तेरे (बालाः) बाल, (यत्) जो (ऊधः) मेड़ [दूध का छिद्रस्थान] (च) और (ये) जो (ते) तेरे (स्तनाः) स्तन [दूध के आधार] हैं, वे सब (आमिक्षाम्) आमिक्षा [पकाये उष्ण दूध में दही मिलाने से उत्पन्न वस्तु], (क्षीरम्) दूध, (सर्पिः) घी (अथो) और भी (मधु) मधु ज्ञान [ब्रह्मविद्या] (दात्रे) दाता को (दुह्रताम्) भरपूर करें ॥२२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२२−(पुच्छम्) लाङ्गूलम् (बालाः केशाः) (ऊधः) दुग्धच्छिद्रस्थानम् (स्तनाः) दुग्धाधाराः। अन्यत् स्पष्टम् ॥