Atharvaveda / 12 / 1 / 29
वि॒मृग्व॑रीं पृथि॒वीमा व॑दामि क्ष॒मां भूमिं॒ ब्रह्म॑णा वावृधा॒नाम्। ऊर्जं॑ पु॒ष्टं बिभ्र॑तीमन्नभा॒गं घृ॒तं त्वा॑भि॒ नि षी॑देम भूमे ॥ 29॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 12 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 29
In English:
Seer : atharvaa | Devta : bhuumiH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : vimRRigvarii.m pRRithiviimaa vadaami kShamaa.m bhuumi.m brahmaNaa vaavRRidhaanaam. uurja.m puShTa.m bibhratiimannabhaaga.m ghRRita.m tvaabhi ni Shiidema bhuume . 29.
Component Words : vi.amRRigvariim . pRRithiviim . aa . vadaami . kShamaam . bhuumim . brahmaNaa . vavRRidhaanaam . uurjam . puShTam . bibhratiim . anna.abhaagam . ghRRitam . tvaa . abhi . ni . siidema . bhuume .1.29.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : भूमिः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : राज्य की रक्षा का उपदेश।
पदपाठ : वि॒ऽमृग्व॑रीम् । पृ॒थि॒वीम् । आ । व॒दा॒मि॒ । क्ष॒माम् । भूमि॑म् । ब्रह्म॑णा । व॒वृ॒धा॒नाम् । ऊर्ज॑म् । पु॒ष्टम् । बिभ्र॑तीम् । अ॒न्न॒ऽभा॒गम् । घृ॒तम् । त्वा॒ । अ॒भि । नि । सी॒दे॒म॒ । भू॒मे॒ ॥१.२९॥
पदार्थ : (विमृग्वरीम्) विविध खोजने योग्य, (पृथिवीम्) चौड़ी, (क्षमाम्) सहनशील, (ब्रह्मणा) ब्रह्म [वेदज्ञान, अन्न वा धन] द्वारा (वावृधानाम्) बढ़ी हुई (भूमिम्) भूमि को (आ वदामि) मैं आवाहन करता हूँ। “(भूमि) हे भूमि ! (ऊर्जम्) बलकारक पदार्थ, (पुष्टम्) पोषण, (अन्नभागम्) अन्न के विभाग और (घृतम्) घी को (बिभ्रतीम्) धारण करती हुई (त्वा अभि) तुझ पर (निषीदेम) हम बैठें” ॥२९॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२९−(विमृग्वरीम्) शीङ्क्रुशिरुहि०। उ० ४।११४। वि+मृग अन्वेषणे−क्वनिप्। वनो र च पा० ४।१।७। डीब्रेफौ। विविधान्वेषणीयाम् (पृथिवीम्) विस्तृताम् (आवदामि) आह्वयामि (क्षमाम्) सहनशीलाम् (भूमिम्) (ब्रह्मणा) अ० १।८।४। वेदज्ञानेन। अन्नेन−निघ० २।७। धनेन−निघ० २।१०। (वावृधानाम्) वृधु−कानच्, सांहितिको दीर्घः प्रवृद्धाम् (ऊर्जम्) बलकरं पदार्थम् (पुष्टम्) पोषणम् (बिभ्रतीम्) धारयन्तीम् (अन्नभागम्) भोज्यपदार्थविभागम् (घृतम्) (त्वा) (अभि) प्रति (निषीदेम) अधितिष्ठेम (भूमे) ॥