Donation Appeal Download Our App
Choose Mantra
Atharvaveda / 12 / 1 / 50

ये ग॑न्ध॒र्वा अ॑प्स॒रसो॒ ये चा॒रायाः॑ किमी॒दिनः॑। पि॑शा॒चान्त्सर्वा॒ रक्षां॑सि॒ तान॒स्मद्भू॑मे यावय ॥ 50॥

Veda : Atharvaveda | Kand : 12 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 50

In Hindi:

ऋषि : अथर्वा | देवता : भूमिः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :

विषय : राज्य की रक्षा का उपदेश।

पदपाठ : ये । ग॒न्ध॒र्वा: । अ॒प्स॒रस॑: । ये । च॒ । अ॒राया॑: । कि॒मी॒दिन॑: । पि॒शा॒चान् । सर्वा॑ । रक्षां॑सि । तान् । अ॒स्मत् । भू॒मे॒ । य॒व॒य॒ ॥१.५०॥

पदार्थ : (ये) जो (गन्धर्वाः) दुखदायी हिंसक (अप्सरसः) विरुद्ध चलनेवाले हैं, (च) और (ये) जो (अरायाः) कंजूस (किमीदिनुः) दूसरे पुरुष हैं। (भूमे) हे भूमि ! (तान्) उन (पिशाचान्) पिशाचों [मांसभक्षकों, पीड़ाप्रदों] और (सर्वा) सब (रक्षांसि) राक्षसों को (अस्मत्) हम से (यावय) अलग रख ॥५०॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :५०−(ये) (गन्धर्वाः) अ० ८।६।१९। गन्ध अर्दने−अच्+अर्व हिंसायाम्−अच्, शकन्ध्वादित्वात् पररूपम्। दुःखदायिपीडकाः (अप्सरसः) म० २३। सर्तेरप्पूर्वादसिः। उ० ४।२३७। अप्+सृ गतौ−असि उपसर्गान्त्यलोपः। अपसरणशीलान्। विरुद्धगामिनः (ये) (च) (अरायाः) अ० ११।६।१६। अदातारः (किमीदिनः) अ० १।७।१। पिशुनाः (पिशाचान्) अ० १।१६।३। मांसभक्षकान्। पीडाप्रदान् (सर्वा) सर्वाणि (रक्षांसि) राक्षसान् (तान्) (अस्मत्) (भूमे) (यावय) वियोजय ॥