Atharvaveda / 16 / 4 / 4
सूर्यो॒ माह्नः॑पात्व॒ग्निः पृ॑थि॒व्या वा॒युर॒न्तरि॑क्षाद्य॒मो म॑नु॒ष्ये᳡भ्यः॒ सर॑स्वती॒पार्थि॑वेभ्यः ॥4॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 16 | Sukta : 4 | Paryay : | Mantra No : 4
In English:
Seer : brahmaa | Devta : aadity | Metre : saamnyuShNik | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : suuryo maahnaHpaatvagniH pRRithivyaa vaayurantarikShaadyamo manuShye᳡bhyaH sarasvatiipaarthivebhyaH .4.
Component Words : suuryaH . maa . ahnaH . paatu . agniH . pRRithivyaaH . vaayuH . antara.NikShaat . yamaH . manuShye᳡bhyaH . sarasvatii . paarthivebhyaH .4.4.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : आदित्य | छन्द : त्रिपदा अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : आयु की वृद्धि के लिये उपदेश।
पदपाठ : सूर्य॑: । मा॒ । अह्न॑: । पा॒तु॒ । अ॒ग्नि: । पृ॒थि॒व्या: । वा॒यु: । अ॒न्तरि॑क्षात् । यम: । म॒नु॒ष्ये᳡भ्य: । सर॑स्वती । पार्थि॑वेभ्य: ॥४.४॥
पदार्थ : (सूर्यः) सबकाचलानेवाला परमात्मा (मा) मुझे (अह्नः) दिन [के भय] से (पातु) बचावे, (अग्निः)ज्ञानस्वरूप जगदीश्वर (पृथिव्याः) पृथिवी [के भय] से, (वायुः) सर्वव्यापकपरमेश्वर (अन्तरिक्षात्) अन्तरिक्ष [के भय] से, (यमः) न्यायकारी ईश्वर (मनुष्येभ्यः) मनुष्यों [के भय] से और (सरस्वती) सर्वविज्ञानमय परमेश्वर (पार्थिवेभ्यः) पृथिवी के प्राणी आदियों [के भय] से [बचावे] ॥४॥"
भावार्थ : टिप्पणी :४−(सूर्यः) सर्वप्रेरकः परमेश्वरः (मा) माम् (अह्नः)दिनभयात् (पातु) रक्षतु (अग्निः) अग गतौ-नि। ज्ञानस्वरूपो जगदीश्वरः (वायुः)सर्वव्यापकः परमेश्वरः (अन्तरिक्षात्) अन्तरिक्षभयात् (यमः) न्यायकारीश्वरः (मनुष्येभ्यः) मनुष्याणां भयात् (सरस्वती) सरस्-मतुप्, ङीप्। सरांसि विज्ञानानिविद्यन्ते यस्यां सा चितिः। सर्वविज्ञानमयः परमेश्वरः (पार्थिवेभ्यः)पृथिवीभवानां प्राण्यादीनां भयात् ॥