vedyog.net

In English:

Seer : atharvaa | Devta : yama, mantrokt | Metre : jagatii | Tone :

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.

Verse : agnervarmapari gobhirvyayasva sa.m prorNuShva medasaa piivasaa cha. nettvaadhRRiShNurharasaa jarhRRiShaaNo dadhRRigvidhakShanparii~Nkhayaatai .58.

Component Words :
agneH . varma . pari . gobhiH . vyayasva . sam . pra . uurNuShva . medasaa . piivasaa . cha . na . it . tvaa . dhRRiShNuH . harasaa . jarhRRiShaaNaH . dadhRRik . vi.adhakShan . pari.aii~Nkhyaatai .2.58.

---

In Hindi:

ऋषि : अथर्वा | देवता : यम, मन्त्रोक्त | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :

विषय : सुकर्म करने का उपदेश।

पदपाठ : अ॒ग्ने: । वर्म॑ । परि॑ । गोभि॑: । व्य॒य॒स्व॒ । सम् । प्र । ऊ॒र्णु॒ष्व॒ । मेद॑सा । पीव॑सा । च॒ । न । इत् । त्वा॒ । धृ॒ष्णु: । हर॑सा । जर्हृ॑षाण: । द॒धृक् । वि॒ऽध॒क्षन् । प॒रि॒ऽई॒ङ्ख्या॑तै ॥२.५८॥

पदार्थ : [हे मनुष्य !] (अग्नेः) ज्ञानमय परमेश्वर के (वर्म) कवच [समान आश्रय] को (गोभिः) वेदवाणियोंद्वारा (परि) सब ओर से (व्ययस्व) तू पहिन और (मेदसा) ज्ञान से (च) और (पीवसा)वृद्धि से [अपने को] (सम्) सब प्रकार (प्र ऊर्णुष्व) ढके रख। (न इत्) नहीं तो (धृष्णुः) साहसी, (जर्हृषाणः) अत्यन्त हर्ष मनानेवाला, (दधृक्) निर्भय परमात्मा (त्वा) तुझको (हरसा) [अपने] तेज से (विधक्षन्) विविध प्रकार सन्ताप देता हुआ (परीङ्खयातै) इधर-उधर चला देगा ॥५८॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :५८−(अग्नेः) ज्ञानमयस्य परमात्मनः (वर्म) कवचरूपमाश्रयम् (परि)सर्वतः (गोभिः) वेदवाग्भिः (व्ययस्व) व्येञ्, संवरणे। संवृणु (सम्) सम्यक् (प्र)प्रकर्षेण (ऊर्णुष्व) आच्छादय (मेदसा) मेदृ मेधायाम्-असुन्। मेधया। ज्ञानेन (पीवसा) पीव स्थौल्ये-असुन्। वृद्ध्या (च) (न इत्) नो चेत् (त्वा) (धृष्णुः)धर्षकः। अविभविता (हरसा) स्वतेजसा (जर्हृषाणः) अत्यन्तं हृष्यन् (दधृक्)ऋत्विग्दधृक्स्रग्०। पा० ३।२।५९। धृष्णोतेः क्विन् द्वित्वमन्तोदात्तत्वं च।धृष्टः। प्रगल्भः (विधक्षन्) विविधं दग्धुं तापयितुमिच्छन् (परीङ्खयातै) ईखिगतौ-लेट्। ईङ्खत इति गतिकर्मा-निघ० २।१४। सर्वथा चालयेत् ॥

---