Samveda/547
सुतासो मधुमत्तमाः सोमा इन्द्राय मन्दिनः। पवित्रवन्तो अक्षरन् देवान् गच्छन्तु वो मदाः॥५४७
Veda : Samveda | Mantra No : 547
In English:
Seer : yathaatrirnaahuShaH | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : anuShTup | Tone : gaandhaaraH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : sutaaso madhumattamaaH somaa indraaya mandinaH . pavitravanto akSharandevaangachChantu vo madaaH.547
Component Words : sutaasaH. madhumattamaaH. somaaH. indraaya. mandinaH. pavitravantaH. akSharan. devaan . gachChantu. vaH. madaaH. .
In Hindi:
ऋषि : यथात्रिर्नाहुषः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर : गान्धारः
विषय : अगले मन्त्र में परमानन्दरूप सोमरस का विषय है।
पदपाठ : सुतासः। मधुमत्तमाः। सोमाः। इन्द्राय। मन्दिनः। पवित्रवन्तः। अक्षरन्। देवान् । गच्छन्तु। वः। मदाः। ३।
पदार्थ : (मधुमत्तमाः) सबसे अधिक मधुर, (मन्दिनः) हर्षजनक (सोमाः) परमानन्द-रस (इन्द्राय) जीवात्मा के लिए (सुतासः) अभिषुत किये हुए, (पवित्रवन्तः) मन रूप दशापवित्र से युक्त होकर (अक्षरन्) आत्मा रूप कलश में क्षरित होते हैं। वे (मदाः) परमानन्दरस (वः) आप (देवान्) सब विद्वान् जनों को (गच्छन्तु) प्राप्त होवें ॥३॥
भावार्थ : ध्यान द्वारा परमात्मा के पास से प्रादुर्भूत अत्यन्त मधुर परमानन्दरस मन के माध्यम से जीवात्मा को प्राप्त होते हैं ॥३॥
In Sanskrit:
ऋषि : यथात्रिर्नाहुषः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर : गान्धारः
विषय : अथ परमानन्दरूपसोमरसविषयमाह।
पदपाठ : सुतासः। मधुमत्तमाः। सोमाः। इन्द्राय। मन्दिनः। पवित्रवन्तः। अक्षरन्। देवान् । गच्छन्तु। वः। मदाः। ३।
पदार्थ : (मधुमत्तमाः) अतिशयमधुराः (मन्दिनः) हर्षकराः (सोमाः) परमानन्दरसाः (इन्द्राय) जीवात्मने (सुतासः) अभिषुताः (पवित्रवन्तः२) मनोरूपदशापवित्रयुक्ताः (अक्षरन्) आत्मकलशं प्र क्षरन्ति। ते (मदाः) परमानन्दरसाः (वः) युष्मान् (देवान्) सर्वान् विदुषः (गच्छन्तु) प्राप्नुवन्तु ॥३॥
भावार्थ : ध्यानद्वारा परमात्मनः सकाशात् प्रादुर्भूता मधुरमधुराः परमानन्दरसा मनसो माध्यमेन जीवात्मानमधिगच्छन्ति ॥३॥
टिप्पणी:१. ऋ० ९।१०१।४, साम० ८७२, अथ० २०।१३७।४।२. पवित्रवन्तः दशापवित्रेण संसृष्टाः—इति भ०।