Samveda/777
तुभ्येमा भुवना कवे महिम्ने सोम तस्थिरे। तुभ्यं धावन्ति धेनवः (यी)।।॥७७७
Veda : Samveda | Mantra No : 777
In English:
Seer : jamadagnirbhaargavaH | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : tubhyemaa bhuvanaa kave mahimne soma tasthire . tubhya.m dhaavanti dhenavaH.777
Component Words : tubhya .imaa .bhuvanaa .kave .mahimne .soma .tasthire .tubhyam .dhaavanti .dhenavaH .
In Hindi:
ऋषि : जमदग्निर्भार्गवः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अगले मन्त्र में सोम जगदीश्वर की महिमा का वर्णन है।
पदपाठ : तुभ्य ।इमा ।भुवना ।कवे ।महिम्ने ।सोम ।तस्थिरे ।तुभ्यम् ।धावन्ति ।धेनवः ॥
पदार्थ : हे (कवे) मेधावी, दूरदर्शी (सोम) जगदीश्वर ! (इमा भुवना) ये लोक-लोकान्तर (तुभ्य) आपकी ही पूजा के लिए (महिम्ने तस्थिरे) महिमावान् हुए हैं। (तुभ्यम्) आपकी ही पूजा के लिए (धेनवः) गौएँ, मेघ-मालाएँ और सूर्यकिरणें (धावन्ति) दौड़ लगा रही हैं ॥३॥
भावार्थ : इस विशाल ब्रह्माण्ड में सूर्य, चाँद, तारे, भूमि, ऋतुएँ, नदियाँ, समुद्र, मेघ-घटाएँ, गौएँ, घोड़े, मनुष्य, मङ्गल-बुध-बृहस्पति आदि ग्रह सब परमेश्वर की ही महिमा का गान कर रहे हैं ॥३॥
In Sanskrit:
ऋषि : जमदग्निर्भार्गवः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अथ सोमस्य जगदीश्वरस्य महिमानं वर्णयति।
पदपाठ : तुभ्य ।इमा ।भुवना ।कवे ।महिम्ने ।सोम ।तस्थिरे ।तुभ्यम् ।धावन्ति ।धेनवः ॥
पदार्थ : हे (कवे) मेधाविन् क्रान्तदर्शिन् (सोम) जगदीश्वर ! (इमा भुवना) इमानि भुवनानि लोकलोकान्तराणि (तुभ्य) तुभ्यम्, त्वत्पूजार्थम् एव। [मकारलोपश्छान्दसः।] (महिम्ने तस्थिरे) महिमवन्ति जातानि। (तुभ्यम्) त्वत्पूजार्थमेव (धेनवः२) गावः मेघमालाः सूर्यदीधितयो वा (धावन्ति) वेगेन गच्छन्ति ॥३॥
भावार्थ : विशाले ब्रह्माण्डेऽस्मिन् सूर्यश्चन्द्रस्तारका भूमिर्ऋतवो नद्यः समुद्रा मेघघटा धेनवोऽश्वा मनुष्या मङ्गलबुधबृहस्पत्यादयो ग्रहाः सर्वाणि परमेश्वरस्यैव महिमानं गायन्ति ॥३॥
टिप्पणी:२. ऋ० ९।६२।२७ ‘तुभ्य॑मर्षन्ति॒ सिन्ध॑वः’ इति तृतीयः पादः।३. ‘धेनवः गावः। अथवा धेनवः आदित्यरश्मयः’ इति वि०।