Samveda/1103
सुष्वाणासो व्यद्रिभिश्चिताना गोरधि त्वचि। इषमस्मभ्यमभितः समस्वरन्वसुविदः (वा)।। [धा. । उ नास्ति । स्व. ।]॥११०३
Veda : Samveda | Mantra No : 1103
In English:
Seer : manuH saa.mvaraNaH | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : anuShTup | Tone : gaandhaaraH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : suShvaaNaaso vyadribhishchitaanaa goradhi tvachi . iShamasmabhyamabhitaH samasvaranvasuvidaH.1103
Component Words : suNvaaNaasaH. vi .adribhiH .a .dribhiH. chitaanaaH .goH .adhi. tvachi .iSham .asmabhyam .amitaH .sam .asvaran.vasuvidaH .vasu. vidaH.
In Hindi:
ऋषि : मनुः सांवरणः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर : गान्धारः
विषय : आगे फिर उन्हीं का वर्णन है।
पदपाठ : सुण्वाणासः। वि ।अद्रिभिः ।अ ।द्रिभिः। चितानाः ।गोः ।अधि। त्वचि ।इषम् ।अस्मभ्यम् ।अमितः ।सम् ।अस्वरन्।वसुविदः ।वसु। विदः॥
पदार्थ : (अद्रिभिः) मेघों के समान सरस मनों से (सुष्वाणासः) उपदेश देनेवाले, (गोः) राष्ट्रभूमि के (त्वचि अधि) पृष्ठ पर (चितानाः)शिक्षण कला वा राजनीति को जाननेवाले, (वसुविदः) विद्याधन वा सुवर्ण आदि धन को प्राप्त करानेवाले गुरु वा राजपुरुष(इषम्) अभीष्ट ज्ञान वा धन (अस्मभ्यम्) हमारे लिए (अभितः)सब ओर से (समस्वरन्) घोषित करें अर्थात् प्रदान करें ॥३॥
भावार्थ : गुरुओं वा राजपुरुषों को विद्वान् कीर्त्तिमान्, विद्योपदेशक तथा अभीष्ट धन आदि प्राप्त करानेवाला होना चाहिए ॥३॥
In Sanskrit:
ऋषि : मनुः सांवरणः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर : गान्धारः
विषय : अथ पुनरपि त एव वर्ण्यन्ते।
पदपाठ : सुण्वाणासः। वि ।अद्रिभिः ।अ ।द्रिभिः। चितानाः ।गोः ।अधि। त्वचि ।इषम् ।अस्मभ्यम् ।अमितः ।सम् ।अस्वरन्।वसुविदः ।वसु। विदः॥
पदार्थ : (अद्रिभिः) मेघैरिव सरसैर्मनोभिः (सुष्वाणासः)उपदिशन्तः। [स्वन शब्दे, लिटः कानच्, द्वित्वम्। आज्जसेरसुक्।] (गोः) राष्ट्रभूम्याः (त्वचि अधि) पृष्ठे (चितानाः) शिक्षणकलां राजनीतिं च जानानाः, (वसुविदः) विद्याधनस्य सुवर्णादिधनस्य वा लम्भकाः, सोमासः गुरवो राजपुरुषाश्च (इषम्) अभीष्टं ज्ञानं धनं वा (अस्मभ्यम् अभितः) सर्वतः (समस्वरन्२) घोषयन्तु, प्रयच्छन्तु इति यावत् ॥३॥
भावार्थ : गुरुभी राजपुरुषैश्च विद्वद्भिः कीर्तिमद्भिर्विद्योपदेशकैरभीष्ट- धनादिप्रापकैश्च भाव्यम् ॥३॥
टिप्पणी:१. ऋ० ९।१०१।११।२. समस्वरन् सम्यक् शब्दयन्ति, प्रयच्छन्तीति यावत्—इति सा०।