Samveda/1133
अव्या वारे परि प्रियो हरिर्वनेषु सीदति। रेभो वनुष्यते मती॥११३३
Veda : Samveda | Mantra No : 1133
In English:
Seer : asitaH kaashyapo devalo vaa | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : avyaa vaare pari priyo harirvaneShu siidati . rebho vanuShyate matii.1133
Component Words : avyaa .vaare .pari .priyaH .hariH .vaneShu .siidati .rebhaH .vanuShyate .matii.
In Hindi:
ऋषि : असितः काश्यपो देवलो वा | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : आगे पुनः वही विषय है।
पदपाठ : अव्या ।वारे ।परि ।प्रियः ।हरिः ।वनेषु ।सीदति ।रेभः ।वनुष्यते ।मती॥
पदार्थ : (प्रियः), प्रिय (हरिः) चित्त को हरनेवाला वा दोषों को दूर करनेवाला आचार्य (अव्याः वारे) पृथिवी के चुने हुए स्थान पर (वनेषु) एकान्त जंगलों में (परि सीदति) स्थित होता है। (रेभः) विद्या का उपदेष्टा वह (मती) मति से (वनुष्यते) विद्या के विघ्नों को नष्ट करता है ॥६॥
भावार्थ : विद्यारूप यज्ञ के लिए वन का एकान्त प्रदेश ही चुनना चाहिए, जहाँ विद्या में विघ्न डालनेवाले नगरों के प्रलोभन न हों ॥६॥
In Sanskrit:
ऋषि : असितः काश्यपो देवलो वा | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अथ पुनस्तमेव विषयमाह।
पदपाठ : अव्या ।वारे ।परि ।प्रियः ।हरिः ।वनेषु ।सीदति ।रेभः ।वनुष्यते ।मती॥
पदार्थ : (प्रियः) प्रीतियोग्यः, (हरिः) चित्ताकर्षको दोषाणामपहर्ता च आचार्यः (अव्याः वारे) पृथिव्याः वृते स्थाने (वनेषु) अरण्यस्य एकान्तप्रदेशेषु (परि सीदति) तिष्ठति। (रेभः)विद्योपदेशकः सः। [रेभते इति रेभः, रेभृ शब्दे भ्वादिः।] (मती) मत्या (वनुष्यते) विद्याविघ्नान् विनाशयति। [वनुष्यतिः हन्तिकर्माऽनवगतसंस्कारो भवति। निरु० ५।२।] ॥६॥
भावार्थ : विद्यायज्ञाय वनस्यैकान्तप्रदेश एव वरणीयो यत्र विघ्नकराणि नागरिकाणि प्रलोभनानि न भवेयुः ॥६॥
टिप्पणी:१. ऋ० ९।७।६, ‘अव्यो वारे’ इति पाठः.।