Samveda/1285
एष सूर्येण हासते सवसानो विवस्वता। पतिर्वाचो अदाभ्यः (के)।।॥१२८५
Veda : Samveda | Mantra No : 1285
In English:
Seer : nRRimedha aa~NgirasaH (prathama paadaH) idhmavaaho daarDhachyutaH (sheShaastrayaH paadaaH) | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : eSha suuryeNa haasate sa.mvasaano vivasvataa . patirvaacho adaabhyaH.1285
Component Words : eShaH .suuryem .haasate .sa.mvasaanaH .sam. vasaan .vivasvataa .vi. vasvataa .patiH. vaachaH .adaabhyaH .a. daabhyaH.
In Hindi:
ऋषि : नृमेध आङ्गिरसः (प्रथम पादः) इध्मवाहो दार्ढच्युतः (शेषास्त्रयः पादाः) | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : आगे फिर उसी विषय का वर्णन है।
पदपाठ : एषः ।सूर्येम् ।हासते ।संवसानः ।सम्। वसान् ।विवस्वता ।वि। वस्वता ।पतिः। वाचः ।अदाभ्यः ।अ। दाभ्यः॥
पदार्थ : (संवसानः) सबको अपने तेज से आच्छादित करता हुआ (एषः) यह सोम परमेश्वर (विवस्वता) अन्धकार को दूर करनेवाले (सूर्येण) सूर्य के साथ (हासते) स्पर्धा करता है और (अदाभ्यः) जिसे दबाया या पराजित नहीं किया जा सकता, ऐसा यह (वाचः पतिः) वाणी का भी स्वामी है ॥६॥
भावार्थ : परमेश्वर सूर्य, बिजली आदि से भी अधिक तेजस्वी और वाचस्पतियों का भी मूर्धन्य है ॥६॥इस खण्ड में परमात्मा और जीवात्मा के विषयों का वर्णन होने से इस खण्ड की पूर्व खण्ड के साथ सङ्गति है ॥दशम अध्याय में चतुर्थ खण्ड समाप्त ॥
In Sanskrit:
ऋषि : नृमेध आङ्गिरसः (प्रथम पादः) इध्मवाहो दार्ढच्युतः (शेषास्त्रयः पादाः) | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अथ पुनरपि तमेव विषयमाह।
पदपाठ : एषः ।सूर्येम् ।हासते ।संवसानः ।सम्। वसान् ।विवस्वता ।वि। वस्वता ।पतिः। वाचः ।अदाभ्यः ।अ। दाभ्यः॥
पदार्थ : (संवसानः) सर्वं स्वतेजसा आच्छादयन्। [वस आच्छादने, अदादिः।] (एषः) अयं सोमः परमेश्वरः (विवस्वता) तमोविवासनवता (सूर्येण) आदित्येन (हासते) स्पर्धते। [हासति स्पर्धायाम्। निरु० ९।३७।] अपि च, (अदाभ्यः) दब्धुं पराजेतुमशक्यः एषः (वाचः पतिः) गीष्पतिः अपि विद्यते ॥६॥
भावार्थ : परमेश्वरः सूर्यविद्युदादिभ्योऽप्यधिकतेजा वाचस्पतीनामपि च मूर्धन्यो विद्यते ॥६॥अस्मिन् खण्डे परमात्मनो जीवात्मनश्च विषयाणां वर्णनादेतत्खण्डस्य पूर्वखण्डेन संगतिरस्ति ॥