Samveda/1287
एष इन्द्राय वायवे स्वर्जित्परि षिच्यते। पवित्रे दक्षसाधनः॥१२८७
Veda : Samveda | Mantra No : 1287
In English:
Seer : nRRimedha aa~NgirasaH | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : eSha indraaya vaayave svarjitpari Shichyate . pavitre dakShasaadhanaH.1287
Component Words : eShaH . indraaya . vaayave . svarjit . svaH . jit . pari . sichyate . pavitre . dakShasaadhanaH . dakSha . saadhanaH.
In Hindi:
ऋषि : नृमेध आङ्गिरसः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : आगे पुनः वही विषय है।
पदपाठ : एषः । इन्द्राय । वायवे । स्वर्जित् । स्वः । जित् । परि । सिच्यते । पवित्रे । दक्षसाधनः । दक्ष । साधनः॥
पदार्थ : (स्वर्जित्) परमानन्द का विजेता, (दक्षसाधनः) बलदायक (एषः) यह सोम परमेश्वर (इन्द्राय) मन के हितार्थ और (वायवे) प्राण के हितार्थ (पवित्रे) पवित्र अन्तरात्मा में (परि षिच्यते) चारों ओर से सींचा जा रहा है ॥२॥
भावार्थ : उपासक के अन्तरात्मा में परमात्मा के प्रकट हो जाने पर मन, बुद्धि, प्राण आदि सभी बलवान् हो जाते हैं ॥२॥
In Sanskrit:
ऋषि : नृमेध आङ्गिरसः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अथ पुनः स एव विषय उच्यते।
पदपाठ : एषः । इन्द्राय । वायवे । स्वर्जित् । स्वः । जित् । परि । सिच्यते । पवित्रे । दक्षसाधनः । दक्ष । साधनः॥
पदार्थ : (स्वर्जित्) परमानन्दस्य जेता, (दक्षसाधनः) बलकारी (एषः) अयं सोमः परमेश्वरः (इन्द्राय) मनसो हिताय (वायवे) प्राणस्य हिताय च (पवित्रे) पवित्रे अन्तरात्मनि (परि षिच्यते) परिक्षार्यते ॥२॥
भावार्थ : उपासकस्यान्तरात्मनि परमात्मन्याविर्भूते सति मनोबुद्धिप्राणादीनि सर्वाण्यपि बलवन्ति जायन्ते ॥२॥
टिप्पणी:१. ऋ० ९।२७।२।