Samveda/1518
अग्न आयूंषि पवस (आसुवोर्जमिषं च नः। आरे बाधस्व दुच्छुनाम्)*॥१५१८
Veda : Samveda | Mantra No : 1518
In English:
Seer : shata.m vaikhaanasaH | Devta : agniH pavamaanaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : agna aayuu.m Shi pavasa aasuvorjamiSha.m cha naH . aare baadhasva duchChunaam.1518
Component Words : agne . ayuuShi . pavase . aa . suva . uurjam . iSham . cha . naH . aare . baadhasva . duchChunaam.
In Hindi:
ऋषि : शतं वैखानसः | देवता : अग्निः पवमानः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : प्रथम ऋचा पूर्वार्चिक में ६२७ क्रमाङ्क पर परमात्मा, विद्वान् और राजा को तथा उत्तरार्चिक में १४६४ क्रमाङ्क पर आचार्य को सम्बोधित की गयी थी। यहाँ योगिराज को सम्बोधन करते हैं।
पदपाठ : अग्ने । अयूषि । पवसे । आ । सुव । ऊर्जम् । इषम् । च । नः । आरे । बाधस्व । दुच्छुनाम्॥
पदार्थ : हे (अग्ने) विद्वान् योगिराज ! आप (नः) हमारे लिए (ऊर्जम्) प्राणबल (इषं च) और इच्छासिद्धि को (आसुव) प्रदान करो। (दुच्छुनाम्) योगमार्ग में विघ्नभूत दुश्चरित्रता को (आरे) दूर (बाधस्व) धकेल दो ॥१॥
भावार्थ : सिद्ध योगियों के निर्देशन में योगाभ्यास करने से जिज्ञासुओं का जीवन निष्कलङ्क हो जाता है और वे प्राणसिद्धियों तथा इच्छासिद्धियों को शीघ्र ही प्राप्त कर लेते हैं ॥१॥
In Sanskrit:
ऋषि : शतं वैखानसः | देवता : अग्निः पवमानः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : तत्र प्रथमा ऋक् पूर्वार्चिके ६२७ क्रमाङ्के परमात्मानं विद्वांसं राजानं च, उत्तरार्चिके च १४६४ क्रमाङ्के आचार्यं सम्बोधिता। अत्र योगिराडुच्यते।
पदपाठ : अग्ने । अयूषि । पवसे । आ । सुव । ऊर्जम् । इषम् । च । नः । आरे । बाधस्व । दुच्छुनाम्॥
पदार्थ : हे (अग्ने) विद्वन् योगिराट्। त्वम् (आयूंषि) योगसाधकानां जीवनानि (पवसे) पुनासि, त्वम् (नः) अस्मभ्यम् (ऊर्जम्) प्राणबलम् (इषं च) इच्छासिद्धिं च (आसुव) प्रदेहि। (दुच्छुनाम्) योगमार्गे विघ्नभूतां दुश्चरित्रताम् (आरे) दूरे (बाधस्व) प्रक्षिप ॥१॥२
भावार्थ : सिद्धानां योगिनां निर्देशने योगाभ्यासेन जिज्ञासूनां जीवनं निष्कलङ्कं जायते, तैः प्राणसिद्धय इच्छासिद्धयश्च सद्यः प्राप्यन्ते ॥१॥
टिप्पणी:१. ऋ० ९।६६।१९, य० १९।१८, ३५।१६। साम० ६२७, १४६४।२. दयानन्दर्षिणा यजुर्भाष्ये मन्त्रेऽस्मिन् परमेश्वरो विद्वांश्च सम्बोधितः।