vedyog.net

In English:

Seer : viruupa aa~NgirasaH | Devta : indraH | Metre : uShNik | Tone : RRIShabhaH

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.

Verse : tava dyaurindra pau.m sya.m pRRithivii vardhati shravaH . tvaamaapaH parvataasashcha hinvire.1646

Component Words :
tava . dyoH . indra . pausyam . pRRithivii . vardhati . shravaH . tvaama . aapaH . parvataasaH . cha . hinvire.

---

In Hindi:

ऋषि : विरूप आङ्गिरसः | देवता : इन्द्रः | छन्द : उष्णिक् | स्वर : ऋषभः

विषय : अब जगदीश्वर की महिमा का वर्णन करते हैं।

पदपाठ : तव । द्योः । इन्द्र । पौस्यम् । पृथिवी । वर्धति । श्रवः । त्वाम । आपः । पर्वतासः । च । हिन्विरे॥

पदार्थ : हे (इन्द्र) जगदीश्वर ! (तव) आपके (पौंस्यम्) बल को और(श्रवः) यश को (द्यौः) द्युलोक और (पृथिवी) भूलोक (वर्धति) बढ़ाते हैं, गाते हैं। (त्वाम्) आपको (आपः) नदियाँ (पर्वतासः च) और पर्वत (हिन्विरे) कीर्तिगान से बढ़ाते हैं ॥२॥

भावार्थ : सूर्य, बादल, बिजली, वायु, पृथिवी, नदियाँ, पहाड़, समुद्र, लताएँ, ऋतुएँ, तारावलि, मनुष्य, पशु, पक्षी सभी परमेश्वर की ही महिमा को गा रहे हैं, और गाते-गाते थकते नहीं ॥२॥

---

In Sanskrit:

ऋषि : विरूप आङ्गिरसः | देवता : इन्द्रः | छन्द : उष्णिक् | स्वर : ऋषभः

विषय : अथ जगदीश्वरस्य महिमा वर्ण्यते।

पदपाठ : तव । द्योः । इन्द्र । पौस्यम् । पृथिवी । वर्धति । श्रवः । त्वाम । आपः । पर्वतासः । च । हिन्विरे॥

पदार्थ : हे (इन्द्र) जगदीश्वर ! (तव) त्वदीयम् (पौंस्यम्) पुंसि भवं पौंस्यं बलम् (श्रवः) यशश्च (द्यौः) द्युलोकः (पृथिवी) भूलोकश्च(वर्धति) वर्धयति, गायति। (त्वाम् आपः) नद्यः (पर्वतासः च) गिरयश्च (हिन्विरे) यशोगानेन वर्धयन्ति। [हि गतौ वृद्धौ च, स्वादिः] ॥२॥

भावार्थ : आदित्यः पर्जन्यो विद्युद् वायुः पृथिवी नद्यः पर्वताः समुद्रा वीरुधः ऋतवस्तारावलिर्मनुष्याः पशवः पक्षिणः सर्वे परमेश्वरस्यैव महिमानं गायन्ति, गायं गायं च न श्राम्यन्ति ॥२॥

टिप्पणी:१. ऋ० ८।१५।८; अथ० २०।१०६।२।