Samveda/1699
पवमाना असृक्षत सोमाः शुक्रास इन्दवः। अभि विश्वानि काव्या॥१६९९
Veda : Samveda | Mantra No : 1699
In English:
Seer : nidhruviH kaashyapaH | Devta : pavamaanaH somaH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : pavamaanaa asRRikShata somaaH shukraasa indavaH . abhi vishvaani kaavyaa.1699
Component Words : pavamaanaaH . asRRikShata . somaaH . shukraasaH . indavaH . abhi . vishvaani . kaavyaa.
In Hindi:
ऋषि : निध्रुविः काश्यपः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : प्रथम मन्त्र में कविकर्म का वर्णन है।
पदपाठ : पवमानाः । असृक्षत । सोमाः । शुक्रासः । इन्दवः । अभि । विश्वानि । काव्या॥
पदार्थ : (पवमानाः) स्वयं को तथा दूसरों को पवित्र करते हुए, (शुक्रासः)तेजस्वी, (इन्दवः) अपने काव्य-रस से सहृदयों को भिगोनेवाले(सोमाः) शान्त विद्वान् कविजन ही (विश्वानि काव्या) सब भक्तिरस के काव्यों की (असृक्षत) सर्जना करते हैं ॥१॥
भावार्थ : भगवान् के उपासक कविजन ही भक्तिरस के काव्यों की सर्जना में समर्थ होते हैं ॥१॥
In Sanskrit:
ऋषि : निध्रुविः काश्यपः | देवता : पवमानः सोमः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : तत्रादौ कविकर्म वर्ण्यते।
पदपाठ : पवमानाः । असृक्षत । सोमाः । शुक्रासः । इन्दवः । अभि । विश्वानि । काव्या॥
पदार्थ : (पवमानाः) स्वात्मानम् इतरांश्च पुनानाः, (शुक्रासः) तेजस्विनः, (इन्दवः) स्वकीयेन काव्यरसेन सहृदयानां क्लेदकाः (सोमाः) शान्ताः विद्वांसः कविजनाः (विश्वानि काव्या) विविधानि भक्तिरसकाव्यानि (असृक्षत) सृजन्ति ॥१॥
भावार्थ : भगवदुपासकाः कविजना एव भक्तिरसकाव्यानि स्रष्टुं प्रभवन्ति ॥१॥
टिप्पणी:१. ऋ० ९।६३।२५।