Atharvaveda / 2 / 11 / 4
सू॒रिर॑सि वर्चो॒धा अ॑सि तनू॒पानो॑ ऽसि। आ॑प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म ॥ 4॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 2 | Sukta : 11 | Paryay : | Mantra No : 4
In English:
Seer : shukraH | Devta : kRRityaaduuShaNam | Metre : pipiilikamadhyaanichRRidgaayatrii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : suurirasi varchodhaa asi tanuupaano .asi. aapnuhi shreyaa.msamati sama.m kraama . 4.
Component Words : suuriH . asi . varchaH.adhaaH . asi . tanuu.apaanaH . asi . aapnuhi . shreyaa.msam . ati . samam . kraama .11.4.
In Hindi:
ऋषि : शुक्रः | देवता : कृत्यादूषणम् | छन्द : पिपीलिकमध्यानिचृद्गायत्री | स्वर :
विषय : पुरुषार्थ का उपदेश।
पदपाठ : सू॒रि: । अ॒सि॒ । व॒र्च॒:ऽधा: । अ॒सि॒ । त॒नू॒ऽपान॑: । अ॒सि॒ । आ॒प्नु॒हि । श्रेयां॑सम् । अति॑ । स॒मम् । क्रा॒म॒ ॥११.४॥
पदार्थ : हे राजन् ! तू (सूरिः) विद्वान् (असि) है, (वर्चोधाः) अन्न वा तेज का धारण करनेवाला (असि) है, (तनूपानः) हमारे शरीरों का रक्षक (असि) है। (श्रेयांसम्) अधिक गुणी [परमेश्वर वा मनुष्य] को (आप्नुहि) तू प्राप्त कर, (समम्) तुल्यबलवाले [मनुष्य] से (अति=अतीत्य) बढ़कर (क्राम) पद आगे बढ़ा ॥४॥"
भावार्थ : विद्वान् प्रतापी राजा अन्न आदि से अपनी प्रजा की सदा रक्षा और उन्नति करे ॥४॥
टिप्पणी :४–सूरिः। सूङः क्रिः उ० ४।६४। इति षूङ् प्राणिप्रसवे, यद्वा, षू प्रेरणे क्रि। सूते उत्पादयति, सुवति प्रेरयति वा सद्वाक्यानि। स्तोता–निघ० ३।१६। अभिज्ञः। पण्डितः। वर्चोधाः। वर्चस्+धाञ्–विच्। वर्चः–अ० १।९।४। वर्चसः, अन्नस्य तेजसो वा धाता। तनूपानः। तनू+पा रक्षणे–भावे ल्युट्। तनूनां पानं रक्षणं यस्मात् सः। शरीररक्षकः ॥