Atharvaveda / 5 / 22 / 4
अ॑ध॒राञ्चं॒ प्र हि॑णो॒मि नमः॑ कृ॒त्वा त॒क्मने॑। श॑कम्भ॒रस्य॑ मुष्टि॒हा पुन॑रेतु महावृ॒षान् ॥ 4॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 5 | Sukta : 22 | Paryay : | Mantra No : 4
In English:
Seer : bhRRigva~NgiraaH | Devta : takmanaashanaH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : adharaa~ncha.m pra hiNomi namaH kRRitvaa takmane. shakambharasya muShTihaa punaretu mahaavRRiShaan . 4.
Component Words : adharaa~ncham . pra . hinomi . namaH . kRRitvaa . takmane . shakam.abharasya . muShTi.ahaa . punaH . etu . mahaa.avRRiShaan .22.4.
In Hindi:
ऋषि : भृग्वङ्गिराः | देवता : तक्मनाशनः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : रोग नाश करने का उपदेश।
पदपाठ : अ॒ध॒राञ्च॑म् । प्र । हि॒नो॒मि॒ । नम॑: । कृ॒त्वा । त॒क्मने॑ । श॒क॒म्ऽभ॒रस्य॑ । मु॒ष्टि॒ऽहा । पुन॑: । ए॒तु॒ । म॒हा॒ऽवृ॒षान् ॥२२.४॥
पदार्थ : (तक्मने) दुःखित जीवन करनेवाले ज्वर को (नमः) नमस्कार (कृत्वा) करके (अधराञ्चम्) नीचे देश को (प्र हिनोमि) मैं भेजता हूँ। (शकम्भरस्य) शक्ति धारण करनेवाले पुरुष का (मुष्टिहा) मुष्टि से मारनेवाला [ज्वर] (महावृषान्) बड़ी वृष्टिवाले देशों को (पुनः) लौटकर (एतु) चला जावे ॥४॥"
भावार्थ : टिप्पणी :४−(अधराञ्चम्) म० २। निम्नदेशम् (प्र हिणोमि) हि गतौ, अन्तर्गतण्यर्थः। प्रेरयामि (नमः) नमस्कारम् (कृत्वा) विधाय (तक्मने) कृच्छ्रजीवनकराय ज्वराय (शकम्भरस्य) शक्लृ शक्तौ−अच्। संज्ञायां भृतॄवृजि०। पा० ३।२।४६। इति शक+भृञ् धारणपोषणयोः−खच्, मुम्। शक्तिधारकस्य। बलवतः पुरुषस्य (मुष्टिहा) मुष्टिना हन्ता ज्वरः (पुनः) परावृत्य (एतु) गच्छतु (महावृषान्) वृषु सेचने−क। महावृष्टियुक्तान् देशान् ॥