vedyog.net

In English:

Seer : atharvaachaaryaH | Devta : viraaT | Metre : viraaDgaayatrii | Tone :

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.

Verse : taa.m rajatanaabhiH kaaberako᳡dhoktaa.m tirodhaamevaadhok.11.

Component Words :
taam . rajata.anaabhiH . kaaberakaH . adhok . taam . tiraH.adhaam . eva . adhok .14.11.

---

In Hindi:

ऋषि : अथर्वाचार्यः | देवता : विराट् | छन्द : विराड्गायत्री | स्वर :

विषय : ब्रह्मविद्या का उपदेश।

पदपाठ : ताम् । र॒ज॒तऽना॑भि: । का॒बे॒र॒क: । अ॒धो॒क् । ताम् । ति॒र॒:ऽधाम् । ए॒व । अ॒धो॒क् ॥१४.११॥

पदार्थ : (ताम्) उस [विराट्] को (काबेरकः) प्रशंसनीय गुणों के निवास (रजतनाभिः) ज्ञान के प्रबन्धक [वा क्षत्रिय] ने (अधोक्) दुहा है, (ताम्) उस (तिरोधाम्) अन्तर्धान शक्ति को (एव) ही (अधोक्) दुहा है ॥११॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :११−(ताम्) विराजम् (रजतनाभिः) पृषिरञ्जिभ्यां कित्। उ० ३।१११। रजति गतिकर्मा-निघ–० २।१४। अतच्। नहो भश्च। उ० ४।१२६। णह बन्धने-इञ्, हस्य भः। नाभिः सन्नहनान्नाभ्या सन्नद्धा गर्भा जायन्त इत्याहुरेतस्मादेव ज्ञातीन् सनाभय इत्याचक्षते सबन्धव इति च-निरु० ४।२१। गतेर्ज्ञानस्य प्रबन्धकः क्षत्रियो वा (काबेरकः) पतिकठिकुठि०। उ० १।५८ कबृ स्तुतौ वर्णे च-एरक्, यद्वा कवते गतिकर्मा-निघ० २।४। एरक्। वुञ्छण्कठ०। पा० ४।२।८०। कवेर-वुञ्। तस्य निवासः। पा० ४।२।६८। इत्यर्थे। कवेराणां स्तुत्यगुणानां निवासः (तिरोधाम्) म० ९। अन्तर्धानशक्तिम्। अन्यत् पूर्ववत् ॥

---