Atharvaveda / 9 / 1 / 22
यो वै कशा॑याः स॒प्त मधू॑नि॒ वेद॒ मधु॑मान्भवति। ब्रा॑ह्म॒णश्च॒ राजा॑ च धे॒नुश्चा॑न॒ड्वांश्च॑ व्री॒हिश्च॒ यव॑श्च॒ मधु॑ सप्त॒मम् ॥ 22॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 9 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 22
In English:
Seer : atharvaa | Devta : madhu, ashvinau | Metre : tripadaa braahmii purauShNik | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yo vai kashaayaaH sapta madhuuni veda madhumaanbhavati. braahmaNashcha raajaa cha dhenushchaanaDvaa.mshcha vriihishcha yavashcha madhu saptamam . 22.
Component Words : yaH . vai . kashaayaaH . sapta . madhuuni . veda . madhu.amaan . bhavati . braahmaNaH . cha . raajaa . cha . dhenuH . cha . anaDvaan . cha . vriihiH . cha . yavaH . cha . madhu . saptamam .1.22.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : मधु, अश्विनौ | छन्द : त्रिपदा ब्राह्मी पुरउष्णिक् | स्वर :
विषय : ब्रह्म की प्राप्ति का उपदेश।
पदपाठ : य: । वै । कशा॑या: । स॒प्त । मधू॑नि । वेद॑ । मधु॑ऽमान् । भ॒व॒ति॒ । ब्रा॒ह्म॒ण: । च॒ । राजा॑ । च॒ । धे॒नु: । च॒ । अ॒न॒ड्वान् । च॒ । व्री॒हि: । च॒ । यव॑: । च॒ । मधु॑ । स॒प्त॒मम् ॥१.२२।
पदार्थ : (यः) जो पुरुष (वै) निश्चय करके (कशायाः) वेदवाणी के (सप्त) सात (मधूनि) ज्ञानों को (वेद) जानता है, वह (मधुमान्) ज्ञानवान् (भवति) होता है। [जो] (ब्राह्मणः) वेदवेत्ता (च) और (राजा) राजा (च) और (धेनुः) तृप्त करनेवाली गौ (च) और (अनड्वान्) अन्न पहुँचानेवाला, बैल (च) और (व्रीहिः) चावल (च) और (यवः) जौ (च) और (सप्तमम्) सातवाँ (मधु) ज्ञान है ॥२२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२२−(यः) (वै) अवधारणे (कशायाः) म० ५। वेदवाचः (सप्त) (मधूनि) ज्ञानानि (वेद) वेत्ति (मधुमान्) ज्ञानवान् (भवति) (ब्राह्मणः) अ० २।६।३। वेदवेत्ता (राजा) (च) (धेनुः) अ० ३।१०।१। तर्पयित्री गौः (अनड्वान्) अ० ४।११।१। अनसोऽन्नस्य वाहकः प्रापकः (व्रीहिः) अ० ६।१४०।२। अन्नविशेषः (यवः) (मधु) ज्ञानम् (सप्तमम्) ॥