Atharvaveda / 9 / 6 / 6 / 5
यद्वा अति॑थिपति॒रति॑थीन्परि॒विष्य॑ गृ॒हानु॑पो॒दैत्य॑व॒भृथ॑मे॒व तदु॒पावै॑ति ॥ 5॥
Veda : Atharvaveda | Paryay : 6 | Sukta : 6 | Paryay : 12 | Mantra No : 5
In English:
Seer : brahmaa | Devta : atithiH, vidyaa | Metre : tripadaarchii pa~NktiH | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yadvaa atithipatiratithiinpariviShya gRRihaanupodaityavabhRRithameva tadupaavaiti . 5.
Component Words : yat . vai . atithi.apatiH . atithiin . pari.aviShya . gRRihaan . upa.audaiti . ava.abhRRitham . eva . tat . upa.aavaiti .11.5.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : अतिथिः, विद्या | छन्द : त्रिपदार्ची पङ्क्तिः | स्वर :
विषय : अतिथि के सत्कार का उपदेश।
पदपाठ : यत् । वै । अति॑थिऽपति: । अति॑थीन् । प॒रि॒ऽविष्य॑ । गृ॒हान् । उ॒प॒ऽउ॒दैति॑ । अ॒व॒ऽभृथ॑म् । ए॒व । तत् । उ॒प॒ऽअवै॑ति ॥११.५॥
पदार्थ : (यत्) जब (वै) ही (अतिथिपतिः) अतिथियों की रक्षा करनेवाला (अतिथीन्) अतिथियों को (परिविष्य) भोजन परसकर (गृहान्) घरों [घरवालों] में (उपोदैति) पहुँचता है, (तत्) तब वह (अवभृथम्) यज्ञसमाप्ति स्नान (एव) ही (उपावैति) प्राप्त करता है ॥५॥"
भावार्थ : टिप्पणी :५−(यत्) यदा (वै) एव (अतिथिपतिः) गृहस्थः (अतिथीन्) अभ्यागतान् (परिविष्य) भोजनं समर्प्य (गृहान्) गृहस्थान् पुरुषान् (उपोदैति) उप+उत्+आ+एति। यथावत् प्राप्नोति (अवभृथम्) अवे भृञः। उ० २।३। अव+डुभृञ् धारणपोषणयोः−क्थन्। यज्ञान्तस्नानम् (एव) (तत्) (उपावैति) उप+अव+एति। प्राप्नोति ॥