Samveda/1600
स्तोत्र राधानां पते गिर्वाहो वीर यस्य ते। विभूतिरस्तु सूनृता॥१६००
Veda : Samveda | Mantra No : 1600
In English:
Seer : shunaH shepa aajiigartiH | Devta : indraH | Metre : gaayatrii | Tone : ShaDjaH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : stotra.m raadhaanaa.m pate girvaaho viira yasya te . vibhuutirastu suunRRitaa.1600
Component Words : stotram . raadhaanaam . pate . girvaahaH . viira . yasya . te . vibhuutiH . vi . bhuutiH . astu . suunRRitaa.
In Hindi:
ऋषि : शुनः शेप आजीगर्तिः | देवता : इन्द्रः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अगले मन्त्र में इन्द्र परमेश्वर की स्तुति है।
पदपाठ : स्तोत्रम् । राधानाम् । पते । गिर्वाहः । वीर । यस्य । ते । विभूतिः । वि । भूतिः । अस्तु । सूनृता॥
पदार्थ : हे (राधानां पते) ऐश्वर्यों के स्वामिन् ! (गिर्वाहः) वेदवाणियों से प्राप्त करने योग्य (वीर) शूरवीर परमात्मन् ! (यस्य ते) जिन आपका (स्तोत्रम्) स्तुतिकीर्तन सब जगह होता है, उन आपकी (सूनृता) सत्य, प्रिय और मधुर वेदवाणी, हमारे लिए (विभूतिः) वैभव देनेवाली (अस्तु) होवे ॥२॥
भावार्थ : वेदों को पढ़कर, उनमें विद्यमान सब विद्याओं को जानकर सब मनुष्य वैभवशाली और ब्रह्म का साक्षात्कार करनेवाले होवें ॥२॥
In Sanskrit:
ऋषि : शुनः शेप आजीगर्तिः | देवता : इन्द्रः | छन्द : गायत्री | स्वर : षड्जः
विषय : अथेन्द्रं परमेश्वरं स्तौति।
पदपाठ : स्तोत्रम् । राधानाम् । पते । गिर्वाहः । वीर । यस्य । ते । विभूतिः । वि । भूतिः । अस्तु । सूनृता॥
पदार्थ : हे (राधानां पते) ऐश्वर्याणां स्वामिन्, (गिर्वाहः२) गीर्भिः वेदवाग्भिः प्राप्तव्य, (वीर) शूर इन्द्र परमात्मन् ! (यस्य ते) यस्य तव (स्तोत्रम्) स्तुतिकीर्तनं सर्वत्र भवति, तस्य तव (सूनृता३) ऋतमयी प्रिया मधुरा च वेदवाक्, अस्मभ्यम् (विभूतिः) वैभवकारिणी (अस्तु) भवतु ॥२॥४
भावार्थ : वेदानधीत्य तत्रस्थाः सर्वा विद्या विज्ञाय सर्वे जना वैभवशालिनो ब्रह्मसाक्षात्कर्तारश्च भवन्तु ॥२॥
टिप्पणी:१. ऋ० १।३०।५, अथ० २०।४५।२।२. (गिर्वाहः) गीर्भिर्वेदस्थवाग्भिरुह्यते प्राप्यते यस्तत्संबुद्धौ। अत्र कारकोपपदाद् वह धातोः ‘सर्वधातुभ्योऽसुन्’ उ० ४।१९० अनेनासुन् प्रत्ययः। वा छन्दसि सर्वे विधयो भवन्तीति पूर्वपदस्य दीर्घादेशो न —इति ऋ० १।३०।५ भाष्ये द०।३. (सूनृता) सुष्ठु ऋतं यस्यां सा। ‘पृषोदरादीनि०’ इति दीर्घत्वं नुडागमश्च—इति तत्रैव द०।४. ऋग्भाष्ये दयानन्दर्षिणा मन्त्रोऽयं सभासेनाध्यक्षविषये व्याख्यातः।